İçeriğe Geç

Jordan · Model Rehberi

Air Jordan 1 Rehberi: Tasarımı, Kesimleri, Önemli Renkleri ve İş Birlikleri

Peter Moore'un siyah-kırmızı fikri, Nike'ın reklama çevirdiği “yasak” hikâyesi, High, Mid, Low ve OG'yi ayırmanın yolu, en bilinen renkler ve modeli büyüten iş birlikleri.

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 15 dk okuma

İlk çıkış
Nisan 1985 (Nike'a göre)
Tasarımcı
Peter Moore
Çıkış fiyatı
65 $ (1985)
Normal sezonda ilk maç
17 Kasım 1984, Chicago rengi (Nike'a göre)
İlk retro
1994 (bazı kaynaklara göre 1995)
İllüstrasyon: Sahanın üstünde balon gibi uçan dev bir Air Jordan 1 High'ı iple tutan çocuk, dede ve köpek.

1985'te bir basketbol ayakkabısı olarak çıkan Air Jordan 1, bugün High, Mid ve Low kesimleri, retroları ve iş birlikleriyle sneaker kültürünün en çok konuşulan modellerinden biri.

Kısa Cevap

Air Jordan 1, Michael Jordan'ın ilk imza ayakkabısı: Nike'ın ilk marka kreatif direktörü Peter Moore tasarladı, Nike'a göre siyah-kırmızı çift Nisan 1985'te 65 dolara satışa çıktı. Üç ana kesimi var: High (OG ve standart Retro), Low ve 2001'de eklenen Mid; 1985 formuna en yakın High, 2020'de mağazalara gelen High '85. Yaygın bir yanlış da var: Nike'ın kendi anlatımına göre “yasak” hikâyesinin asıl ayakkabısı AJ1 değil, Jordan'ın 1984 hazırlık maçlarında giydiği Nike Air Ship'ti. Bu kesimden stokta Air Jordan 1 Mid SE Bright Citrus (W) ve Air Jordan 1 Mid SE Coconut Milk Particle Grey (GS) var.

Air Jordan 1 Nasıl Doğdu?

Hikâye 1984'te başlıyor. Highsnobiety'nin AJ1 tarihçesine göre Nike, o yıl NBA'e adım atan Michael Jordan'a beş yıllık bir sözleşme önerdi. Bu anlaşmanın merkezindeki ürün, Jordan'ın ilk imza basketbol ayakkabısı Air Jordan 1'di. Ayakkabıyı, Complex'e göre 1983'te Nike'ın ilk marka kreatif direktörü olan Peter Moore tasarladı; Moore'un imzası 1985'te çıkan Nike Dunk'ta da var.

Moore'un işlerini derleyen Peter Moore Created sitesindeki anlatıma göre fikir “renk bariyerini kırmaktı”: siyah ağırlıklı, kırmızı detaylı bir ayakkabı. Jordan buna hemen ikna olmadı. Aynı anlatıya göre Carolina mavisi ve beyaz istedi, siyah-kırmızıyı “şeytanın renkleri” diye geri çevirdi. Hypebeast'e göre bu söz, Jordan'ın oynadığı North Carolina Üniversitesi'nin o dönemki rakibi NC State'in renklerine gönderme.

Kanatlı basketbol topu şeklindeki Wings logosu da Moore'un işi. Hypebeast ve Complex'in aktardığı hikâyeye göre Moore bir uçuşta, havayolunun bir çocuğa hediye ettiği oyuncak pilot kanatlarını gördü, uçuşla Jordan'ın oyunu arasında bağ kurdu ve logoyu bir peçeteye çizdi. 1985 çiftinin üstünde Jumpman yoktu: ESPN'e göre silüet Air Jordan 1'in askı etiketinde vardı, bir ayakkabının üstünde ilk kez 1988'de Air Jordan III'te göründü.

Nike'ın zaman çizelgesine göre Jordan, Air Jordan 1'i normal sezonda ilk kez 17 Kasım 1984'te, Philadelphia karşısında ve Chicago renginde giydi. Siyah-kırmızı çift Nike'a göre Nisan 1985'te satışa çıktı; Nike'ın arşivi çıkış fiyatını 65 dolar olarak veriyor. Flight Archives'a göre Chicago, Black Toe ve öteki renkler Eylül 1985'te geldi; Chicago'nun satış ayı için kaynaklar ayrışıyor. Nike'a göre Jordan o ilk sezonu Yılın Çaylağı ödülüyle kapattı. Rafta duran örneklerden ikisi Air Jordan 1 Mid SE Corduroy Sail (W) ve Air Jordan 1 Mid SE French Blue (GS).

Air Jordan 1 Gerçekten Yasaklandı mı?

Anlatıldığı şekliyle hayır. Nike'ın kendi arşiv yazısına göre lig komiserinin dikkatini ilk çeken Nike, Air Jordan 1 değil, Jordan'ın 1984 hazırlık maçlarında giydiği siyah-kırmızı Air Ship'ti; Nike bunu da “rivayete göre” diye aktarıyor. Nike, Jordan'ın bu ayakkabıyla oynadığı 18 Ekim 1984 tarihli Madison Square Garden maçını bugün “Banned Day” olarak anıyor. Ligin Jordan'ın ayakkabılarını kıyafet kurallarına aykırı bulan mektubu ise 25 Şubat 1985 tarihli. Sneaker Freaker'a göre mektup yalnızca “kırmızı-siyah Nike basketbol ayakkabılarından” ve 18 Ekim 1984 civarındaki bir ihlalden söz ediyordu; o tarihte Jordan'ın ayağında Air Ship vardı. Bu belirsizlik, hikâyenin AJ1'e yapışmasını kolaylaştırdı.

Gerisini pazarlama yaptı. Nike'ın anlatımına göre siyah-kırmızı AJ1 Nisan 1985'te satışa çıkarken marka tartışmayı sahiplendi. Reklamda ayakkabılar siyah bantlarla kapatılıyordu; verilen mesaj, ligin seni onları giymekten alıkoyamayacağıydı. “Her maç 5.000 dolar ceza” cümlesi Nike'ın kendi AJ1 arşiv sayfasında bile geçiyor; ama Nike'ın hikâye yazısı bunu anlatının en ünlü versiyonu olarak sunuyor ve gerçeğin daha karmaşık olduğunu kabul ediyor. Maç fotoğraflarını tarayan Flight Archives da Jordan'ın siyah-kırmızı AJ1'i bir NBA maçında giydiğine dair kanıt bulunmadığını yazıyor. Nike'a göre bu rengi 9 Şubat 1985'teki Smaç Yarışması'nda giydi.

Nike'ın aktardığına göre dönemin kuralı ayakkabıların en az yüzde 51 beyaz olmasını ve takım renklerine uymasını istiyordu. Beyaz ağırlıklı Chicago bu kurala uyuyordu. Chicago'nun 1985'ten Lost & Found'a uzanan bütün sürümleri Air Jordan 1 Chicago rehberinde.

Air Jordan 1'in Tasarım Özellikleri Neler?

Silüet, 80'lerin ortasından kalma deri bir basketbol ayakkabısı: bileği saran dolgulu yaka, delikli burun ve kauçuk cupsole. Renk alan paneller her çiftte aynı yerde: burun kaplaması, bağcık paneli, yan paneldeki Swoosh, topuk kaplaması ve bilekteki yaka paneli. Bir AJ1'i uzaktan tanınır kılan da bu blok düzeni.

  • Wings logosu: Yaka panelinin dış yüzünde, kanatlı basketbol topu.
  • Dil etiketi: 1985 çiftinde ve OG retrolarda Nike Air etiketi var; Mid ve standart Low'da dilde Jumpman.
  • Swoosh: Yan panele dikili büyük Swoosh. Nike'ın Travis Scott çiftini anlattığı yazıya göre klasik AJ1 Swoosh'u topuğa kadar uzanıyor ve belirgin bir bitiş noktası yok.
  • Taban: Kauçuk dış tabanda pivot dairesi var. Nike kapsüllü bir Air-Sole ünitesinden söz ediyor; RunRepeat'e göre bu ince ünite topuğun altında ve taban dışarıdan tamamen yoğun köpük gibi görünüyor.
  • Bağcık delikleri: Crepslocker ve Inverse'e göre High'da dokuz, Mid'de sekiz.

Malzeme renge göre değişiyor. Nike, High OG için premium deri ve burunda havalandırma delikleri yazıyor; Mid için deri, sentetik deri ve tekstil karışımı veriyor. Yıllar içinde rugan, nubuk, süet ve saten çiftler de çıktı. Aynı aileden Air Jordan 1 Mid SE Gold Pendants (W) ve Air Jordan 1 Mid SE Iridescent Trim (W) şu an mevcut.

Jordan 1 Modelleri Hangileri?

“Jordan 1” tek bir ayakkabı değil; aynı tasarımın farklı kesimleri ve kalıpları. Temel ayrım bilek yüksekliği: High bileğin üstüne çıkar, Mid bileğe denk gelir, Low bileğin altında kalır. Bilek, bağcık ve logo farklarının ayrıntısı Jordan 1 High, Mid ve Low farkları yazısında; kısa haritası şöyle:

  • Retro High OG: 1985 çiftine en yakın standart High. Dilde Nike Air, yakada Wings var, topukta logo yok.
  • Retro High (OG olmayan): Dilde ve iç tabanda Nike Air yerine Jumpman taşıyan High retrolar.
  • Mid: 2001'de eklendi. Inverse'e göre koleksiyoncuların Mid'e mesafeli durmasının ana nedeni, Jordan'ın bu kesimi sahada hiç giymemiş olması. Dilde Jumpman var.
  • Low: İlk çıkış yılında kaynaklar ayrışıyor; Flight Archives Eylül 1985'te beyaz-gri bir Low listeliyor, Sole Collector 1986 diyor. Standart Low'da dilde Jumpman, topukta Wings var.
  • Low OG: Sole Collector'a göre 2015'te geldi ve orijinal Low'a en sadık kesim; dilde Nike Air taşıyor. Sole Retriever'a göre 2025'teki Quai 54 renginden itibaren Low OG'ler sekiz bağcık deliği, daha büyük bir Swoosh ve yenilenmiş bir burunla geliyor.
  • High '85: Nike'ın 1985 çiftinden tersine mühendislikle çıkardığı kalıp. Yaka yüksekliği, burun formu ve Swoosh oranları orijinale göre ayarlandı, deri de orijinalin sertliğini verecek şekilde seçildi. Hypebeast'e göre kalıbı ilk gösteren, Aralık 2019'da Hiroshi Fujiwara'nın paylaştığı “New Beginnings” paketindeki beyaz-kırmızı bir çiftti; mağazalara gelen “Varsity Red” ise 8 Şubat 2020'de çıktı.
  • Yan modeller: 1986'da kanvas AJKO (Sole Collector), kadınlara özel ve kalın köpük tabanlı Elevate (Nike) ve golf için yapılmış, aralarında Chicago renginde olanı da bulunan Low'lar (Highsnobiety).

Jordan 1, 1985'ten Bugüne Hangi Dönemlerden Geçti?

AJ1'in retro tarihi en kolay logoların gidip gelmesinden okunuyor. Sole Collector'ın soy ağacına göre ilk retro 1994'te 80 dolara geldi ve arka kısmı orijinale göre daha kavisliydi. Highsnobiety ve SneakerFiles ise ilk retroyu 1995'e koyuyor; Highsnobiety'ye göre o dönüşte gelen renkler Chicago ve Bred'di.

Sports Illustrated'a göre 9 Eylül 1997'de “Brand Jordan”, Air Jordan 13'le birlikte Nike çatısı altında ayrı bir marka olarak tanıtıldı. 2001 ise AJ1 için iki yeniliğin yılı: Sole Collector'a göre Retro+ serisinde bütün Nike Air markalaması Jumpman'le değiştirildi, çoğu çiftin topuğuna da Jumpman eklendi; aynı yıl Mid kesim ilk kez çıktı.

Sole Collector'a göre 2008'de dilde ve iç tabanda Jumpman taşıyan Retro High'lar geldi. OG meraklıları için dönüm noktası 2013: aynı kaynağa göre “Retro High OG” adıyla dile ve iç tabana Nike Air geri döndü. 2015'te, Air Jordan serisinin 30. yılında, Hypebeast'e göre Chicago High OG 30 Mayıs'ta yeniden raflara çıktı; aynı yıl Low OG de geldi. 2020'de gelen High '85 ile kalıp 1985'e bir adım daha yaklaştı.

Kronoloji

  1. 18 Ekim 1984
    Jordan, Madison Square Garden'daki hazırlık maçında siyah-kırmızı Air Ship giyiyor
  2. 17 Kasım 1984
    Air Jordan 1 normal sezonda ilk kez sahada, Chicago renginde
  3. 25 Şubat 1985
    Ligin Jordan'ın ayakkabılarını kurala aykırı bulan mektubu
  4. Nisan 1985
    Nike'a göre siyah-kırmızı AJ1 65 dolara satışta; “Banned” reklamı yayında
  5. Eylül 1985
    Flight Archives'a göre Chicago, Black Toe, Royal, Shadow ve öteki standart renkler satışta
  6. 1986
    Kanvas AJKO ve metalik renkler; Low'un yılı için kaynaklar 1985 ile 1986 arasında ayrışıyor
  7. 1994
    İlk retro (bazı kaynaklara göre 1995)
  8. 9 Eylül 1997
    “Brand Jordan” Nike çatısı altında ayrı marka olarak tanıtılıyor
  9. 2001
    Mid kesim ve Jumpman'li Retro+
  10. 2013
    “Retro High OG” adı ve dildeki Nike Air etiketinin dönüşü
  11. 2015
    30. yıl Chicago High OG ve ilk Low OG
  12. 2017
    Off-White “The Ten” ile Chicago High
  13. Şubat 2020
    High '85 “Varsity Red” mağazalarda; 1985 kalıbı geri dönüyor

Jordan 1'in En Bilinen Renkleri Hangileri?

En çok anılan Jordan 1 renkleri 1985'in standart renklerinden geliyor: Chicago, Bred, Black Toe, Royal, Shadow ve UNC. Orijinal çiftleri ve maç fotoğraflarını arşivleyen Flight Archives, bu standart renkleri 1986'da gelen metalik renklerden ve kanvas KO'lardan ayrı listeliyor. Numaranı belirlediysen Air Jordan 1 Mid SE Light Iron Ore (W) ile başlayabilirsin.

  • Chicago (White/Black-Red): Beyaz gövde, kırmızı kaplamalar, siyah Swoosh; Jordan'ın normal sezondaki ilk AJ1 maçının rengi.
  • Bred ya da Banned (Black/Red): Nike'a göre Nisan 1985'te satışa çıkan ve “Banned” reklamının yüzü olan renk. Flight Archives o ay için yalnızca bu rengi listeliyor.
  • Black Toe (White/Black-Red): Renk adı Chicago'yla aynı, farkı siyah burun kaplaması. Flight Archives'a göre Jordan'ın NBA maçlarında fotoğraflandığı iki standart renkten biri; diğeri Chicago.
  • Royal (Black/Royal Blue): Farfetch'in Stadium Goods küratörüyle hazırladığı rehbere göre Bred'le aynı tasarım, kırmızı yerine kraliyet mavisiyle.
  • Shadow (Black/Grey): Siyah ve grinin sade birleşimi.
  • UNC (Powder Blue): Flight Archives'ın “UNCs/Carolinas” diye andığı açık mavi; Jordan'ın Moore'dan ilk istediği Carolina mavisini hatırlatıyor.

Standart renkler arasında beyaz-mavi bir “Kentucky”, beyaz-siyah bir çift ve beyaz-gri (Natural Grey) High ile Low da var. Sonradan gelen renklerin en bilinenlerinden biri siyah-turuncu “Shattered Backboard”: Highsnobiety'ye göre 27 Haziran 2015'te 160 dolara çıktı ve iç tabanında kırık bir pota görseli vardı; Complex'e göre 2025'te yeniden çıktı.

Jordan 1'in En Önemli İş Birlikleri Hangileri?

2010'ların ortasından itibaren AJ1'i en çok gündeme taşıyan çiftlerin bir kısmı tasarımcı ve butik iş birlikleri oldu. Kilometre taşları:

  • Nike SB, Lance Mountain (2014): Complex'e göre 7 Haziran 2014'te siyah ve beyaz olmak üzere iki versiyonda çıktı. Her çiftin bir teki Royal, diğeri Bred ve ikisinin de üstü tek renk boyayla kaplı; boya giyildikçe alttaki renk ortaya çıkıyor.
  • fragment design (2014): Hiroshi Fujiwara'nın markasıyla yapılan beyaz, siyah ve kraliyet mavisi High. Hypebeast'e göre 1984'te üretilen iki orijinal AJ1 numunesinden birinden esinleniyordu; önce the POOL aoyama'da, 27 Aralık 2014'te de Nike.com ve NikeLab'de satışa çıktı.
  • Off-White (2017–2018): Virgil Abloh'un “The Ten” koleksiyonundaki sökülmüş görünümlü Chicago High 2017'de çıktı; ardından Hypebeast'e göre Avrupa'ya özel beyaz bir çift ve Haziran 2018'de UNC (Powder Blue) geldi.
  • Union LA (2018): Complex'e göre Chris Gibbs, eski AJ1'leri kesip bir OG'yi onarma fikrinden yola çıktı; her çift iki AJ1 rengini birleştiriyor: Black Toe ile Natural Grey, Storm Blue ile Bred. Jordan Brand'in aktardığına göre 1985 çiftinin yıpranmış topuk ve yakasını yeniden yaratmak dokuz deneme sürdü. Çiftler 17 Kasım 2018'de çıktı.
  • Travis Scott (2019'dan beri): Hypebeast'e göre Şubat 2019'da sürpriz bir SNKRS çıkışıyla gelen High'da ters Swoosh ve yakada cırt cırtla kapanan gizli bir cep var; Nike'a göre ters Swoosh'un formu markanın kutu logosundan geliyor. Bütün Cactus Jack çiftleri Travis Scott x Nike ve Jordan rehberinde.
  • Dior (2020): Dior'un Miami'deki pre-fall 2020 defilesinde gösterildi. Highsnobiety'ye göre tamamen İtalya'da üretildi; Swoosh Dior Oblique desenli, Wings logosunda “Air Dior” yazıyor ve her çift bilek astarında numaralı. Haziran 2020'de çevrimiçi kayıtla satışa çıktı.

Jordan 1 Neden Bu Kadar Popüler?

Tek bir nedeni yok; birkaç şey üst üste bindi.

  • İlk imza ayakkabısı olması: Air Jordan serisi bu çiftle başladı ve AJ1, Jordan'ın çaylak sezonuyla özdeşleşti.
  • “Yasak” anlatısı: Nike, lig tartışmasını 1985'te reklama çevirdi ve ayakkabıyı kurallara kafa tutan bir nesne olarak tanıttı; hikâyenin ne kadarının doğru olduğu yukarıda.
  • Renge açık bir tasarım: Peter Moore Created'a göre basketbol ayakkabılarının çoğunun beyaz olduğu bir dönemde siyah ağırlıklı bir çift cesur bir tercihti. Her panelin ayrı renklenebildiği blok düzeni sayesinde retrolar ve iş birlikleri aynı tasarımı hâlâ yeniden yorumlayabiliyor.
  • Basketbol dışında ikinci hayat: Hypebeast'e göre AJ1, korumalı burnu, taban yastıklaması ve bilek desteği sayesinde çıkışından kısa süre sonra kaykaycılar arasında da yayıldı.
  • Retro programı: Orijinal renkler 1994–95'teki ilk retrodan beri aralıklarla geri dönüyor; OG ve '85 kesimleri de orijinal detayları önemseyenlere hitap ediyor.
  • Moda ile buluşma: Off-White ve Travis Scott çiftleri AJ1'i moda tarafında da konuşturdu; Dior çifti ise doğrudan Dior'un defilesinde tanıtıldı.

Hangi Air Jordan 1'i Almalısın?

Önce neyi istediğine karar ver: 1985 görüntüsünü mü, günlük kolaylığı mı?

  • Orijinal görünüm istiyorsan: High OG. Dilde Nike Air, yakada Wings; renk bloklarının en net göründüğü kesim.
  • 1985 formunun en yakınını istiyorsan: High '85. Sole Retriever'a göre derisi daha kalın ve alışması daha uzun sürüyor.
  • Kolay, günlük bir çift istiyorsan: Low. Bileği serbest bırakıyor; Nike Air etiketli OG detayını istiyorsan Low OG'ye bak.
  • High'a yakın ama OG olmayan bir seçenek istiyorsan: Mid. Bilekte High'dan biraz alçak, dilde Jumpman.

Numara seçimi daha basit: kaynakların büyük kısmına göre Jordan 1 normal kalıp ve High, Mid, Low arasında aynı Nike numarası geçerli. Geniş ayak için yarım numara büyük önerisi var ama kaynaklar bunda ayrışıyor. Resmî tablo, genişlik notları ve kadın numaraları Air Jordan 1 beden rehberinde. Kadın numarasıyla stokta olanlardan ikisi Air Jordan 1 Mid Apricot Orange (W) ve Air Jordan 1 Mid Syracuse (W).

Sık Sorulan Sorular

Jordan 1 Günlük Kullanımda Rahat mı?

Günlük kullanım için yeterli ama yumuşak bir ayakkabı değil: tabanda köpük ve topuğun altında ince bir Air-Sole var. RunRepeat'in laboratuvar incelemeleri yastıklamayı az buluyor; Mid'i günlük kullanımda rahat bulurken Low'u bütün gün giymek için önermiyor ve alışmanın zaman aldığını yazıyor.

Jordan, Nike'ın Markası mı?

Evet. Nike, Inc. kendini Nike, Jordan ve Converse markalarından oluşan bir şirket olarak tanımlıyor; Jordan 1997'den beri Nike çatısı altında ayrı bir marka. Bu yüzden bir AJ1'de Swoosh ile Jordan logoları bir arada.

Jordan 1 Low ile Dunk Low Aynı Ayakkabı mı?

Hayır. İkisi de 1985'te çıkan Peter Moore tasarımları ve panelleri benziyor, ama AJ1 Low'un topuğunda çoğunlukla Wings logosu, tabanın topuk kısmında da bir Air-Sole var; Dunk Low'da Air ünitesi yok. Farkların tamamı Jordan 1 Low ile Dunk Low karşılaştırmasında.

Jordan 1'in Kadın Modelleri Var mı?

Var. Birçok renk kadın numaralarıyla da satılıyor; Nike'ın tablosunda kadın US numarası erkek numarasından 1,5 fazla, EU numarası ise aynı. Kadınlara özel Air Jordan 1 Elevate, Nike'ın deyişiyle kalın köpük tabanıyla boy ekleyen platformlu bir yorum.

Elimdeki Jordan 1'in Hangi Sürüm Olduğunu Nasıl Anlarım?

Stil koduna bak. Kod genelde dilin iç yüzündeki ya da ayakkabının içindeki etikette yazar; ilk altı hane modeli, son üç hane rengi gösterir. Kutu varsa kutu etiketindeki kodla karşılaştır.

Big Drip TR'de Air Jordan 1

Mağazadaki Air Jordan 1'ler kesime göre ayrılmış: Air Jordan 1 High modelleri ve Air Jordan 1 Low modelleri. Hepsini bir arada görmek için Air Jordan 1 kategorisine bak; satıştaki renkler ürün sayfalarında güncel olarak görünüyor. Öteki modellerin hikâyesi ve kalıbı için Model Rehberleri sayfasına geçebilirsin.

Kaynaklar

Stoktaki Air Jordan 1'ler

Tümünü Gör