İçeriğe Geç

Adidas · Sözlük

Boost Nedir? Adidas'ın Köpük Tabanı: Energy Boost'tan Yeezy 350'ye

Boost nasıl yapılır, Energy Boost'tan Ultraboost ve Yeezy'ye nasıl yayıldı, hangi Yeezy'lerde var, EVA'dan farkı ne ve Adidas onu bugün nerede kullanıyor?

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 9 dk okuma

Malzeme
e-TPU (genleştirilmiş termoplastik poliüretan)
Geliştiren
Adidas Innovation Team ve BASF
İlk ayakkabı
Energy Boost (2013)
İlk Yeezy Boost
Yeezy Boost 750 (Şubat 2015)
Boost'suz bazı Yeezy'ler
500, 450, 700 V3, Foam Runner, Slide
İllüstrasyon: Şişeden dökülen köpük boncuklar kalıpta tabana dönüşüyor, örme bir sneaker tabandan zıplıyor

Yeezy Boost 350'nin ya da Ultraboost'un adındaki “Boost”, ayakkabının ara tabanındaki köpüğün adı. Adidas bu köpüğü 2013'te koşu ayakkabılarında kullanmaya başladı; birkaç yıl içinde Ultraboost ve Yeezy'yle sokağa taşıdı.

Kısa Cevap

Boost, Adidas'ın Alman kimya şirketi BASF ile geliştirdiği ara taban köpüğü: binlerce küçük genleştirilmiş termoplastik poliüretan (e-TPU) parçacığı birleşerek tabanı oluşturuyor. İlk kez 2013'te Energy Boost koşu ayakkabısında çıktı, 2015'ten itibaren Ultraboost ve Yeezy Boost 350'yle sokakta yaygınlaştı. RunRepeat'in laboratuvar ölçümlerine göre ortalama bir EVA köpüğünden daha yaylı; bilinen dezavantajı ağırlık. Her Yeezy'de Boost yok: 500, 450, Foam Runner ve Slide'da başka köpükler var.

Boost Taban Nedir, Nasıl Yapılır?

Boost, ayakkabının ara tabanında, yani saya ile dış taban arasındaki yastıklama katmanında kullanılan bir köpük. Adidas'a göre Boost, şirketin inovasyon ekibi Adidas Innovation Team (AIT) ile Alman kimya şirketi BASF'in ortak işi. Amaç, o güne kadar birbirine ters düştüğü düşünülen iki özelliği, yumuşaklığı ve tepkiselliği aynı tabanda buluşturmaktı.

Hammaddesi termoplastik poliüretan (TPU). Adidas'ın anlatımıyla TPU parçacıkları genleştirilerek minik hava ceplerinin çevresinde kapalı hücreler oluşturuyor; ortaya çıkan malzemenin adı genleştirilmiş termoplastik poliüretan, kısaca e-TPU. BASF bu köpüğü Infinergy adıyla üretiyor ve kauçuk kadar esnek ama ondan hafif bir malzeme olarak tanımlıyor. Taban, bu parçacıkların bir kalıba doldurulmasıyla şekilleniyor; Adidas parçacıklara zaman zaman Boost kapsülü de diyor.

Boost taban nasıl tanınır?

Açıktaki Boost'u tanımak kolay: yüzeyi, birbirine yapışmış küçük boncuklardan oluşan, straforu andıran bir dokuda. Hypebeast de ilk Boost tabanını strafora benzetiyor. Ama Boost her modelde açıkta değil; bazı modellerde yarı saydam bir dış tabanın içinde kısmen saklı. Ara taban, dış taban ve cupsole gibi temel terimler Sneaker Sözlüğü'nde bir arada.

Boost Ne Zaman Çıktı? Energy Boost'tan Ultraboost'a

Boost 2013'te Energy Boost koşu ayakkabısıyla çıktı; Adidas'a göre ara tabanında Boost olan ilk Adidas koşu ayakkabısı buydu. Üstünde esnek poliüretan bir Techfit saya vardı. Adidas'a göre o dönem performans koşu ayakkabılarında standart köpük EVA'ydı.

Sonraki yıllarda Boost koşunun dışına taştı. Hypebeast'e göre Boost basketbola 2014'te Crazylight Boost ve D Rose 5 Boost ile girdi. Adidas da aynı yıl Berlin Maratonu'ndaki erkekler dünya rekorunun Adizero Adios Boost ile geldiğini yazıyor.

Asıl kırılma 2015'te Ultraboost'la geldi. Adidas, Ultraboost'u Primeknit örme saya, ayrı bir bağcık kafesi ve topuktan buruna uzanan Boost tabanla tarif ediyor. Markanın kendi anlatımına göre az sayıda üretilen renkler, özellikle Kanye West'in 2015 Billboard Müzik Ödülleri'ndeki performansında giydiği tamamı beyaz ve reflektif paketler, Ultraboost'u moda çevrelerinde de koşucular kadar popüler olan ilk koşu ayakkabısı yaptı.

Kurucumuz John Nevzat Erdem de Boost'un çıkışını, spor teknolojisinin sokak modasına en hızlı taşındığı anlardan biri olarak hatırlıyor.

Kronoloji

  1. 2013
    Energy Boost, ara tabanında Boost olan ilk Adidas koşu ayakkabısı olarak çıkıyor
  2. 2014
    Boost basketbolda: Crazylight Boost ve D Rose 5 Boost
  3. 2015
    İlk Yeezy olan Yeezy Boost 750 (Şubat) ve Ultraboost çıkıyor; Yeezy Boost 350 Haziran'da geliyor
  4. Eylül 2016
    Yeezy Boost 350 V2, Boost'u yarı saydam bir dış tabanın içine alıyor
  5. Kasım 2017
    Yeezy Boost 700 Wave Runner, kalın Boost tabanla çıkıyor
  6. 2023
    Ultraboost Light ile daha hafif Light Boost geliyor
  7. 2024
    Ultraboost 5, Light Boost ara tabanla tanıtılıyor

Yeezy Boost Ne Demek?

Yeezy Boost, Adidas'ın Kanye West'le yaptığı Yeezy serisinde tabanında Boost olan modellere verilen ad; isimdeki “Boost” doğrudan ara taban köpüğünü anlatıyor. Complex'in sneaker sözlüğü de Boost'u koşuda başlayıp sonra Yeezy serisinde yaygınlaşan bir Adidas teknolojisi olarak tanımlıyor.

İlk Adidas Yeezy, Şubat 2015'te çıkan, bilekte fermuarlı Yeezy Boost 750'ydi. 27 Haziran 2015'te gelen Yeezy Boost 350 ise tek parça Primeknit sayayı Boost tabanın üstüne oturttu. 350'nin ilk versiyonunda Boost tamamen açıktaydı; Eylül 2016'da çıkan 350 V2'de tam boy Boost, kaburgalı ve yarı saydam bir dış taban kafesinin içine alındı. Modellere Yeezy 350 kategorisinden bakabilirsin.

Kasım 2017'de çıkan Yeezy Boost 700 Wave Runner, Boost'u çok daha kalın ve heykelsi bir ara tabanla kullandı. Stadium Goods'a göre 700 V2 ve 700 MNVN de aynı orijinal Boost tabanın üzerinde.

Her Yeezy'de Boost Var mı?

Hayır. Yeezy serisinde Boost'suz modeller de var. Ürün sayfaları ve çıkış haberleri tabanları şöyle anlatıyor:

ModelAra taban
Yeezy Boost 750Boost
Yeezy Boost 350 ve 350 V2Tam boy Boost
Yeezy Boost 380350'den daha kalın bir Boost taban
Yeezy Boost 700 (V1, V2, MNVN)Boost
Yeezy QNTM, BSKTBL KnitBoost
Yeezy 500adiPRENE
Yeezy 700 V3Poliüretanla kaplanmış EVA
Yeezy 450Tek parça EVA taban
Yeezy Foam RunnerAlg katkılı EVA, tek parça
Yeezy SlideTek parça EVA köpük

Kabaca kural şu: adında “Boost” geçen Yeezy'nin tabanı Boost; tabanı değişen 700 V3'ün adında Boost yok. Tersi her zaman geçerli değil: QNTM ve BSKTBL Knit adlarında Boost olmadığı hâlde Boost tabanla çıktı. Hangi Yeezy'nin nasıl kalıp olduğunu model model Yeezy kalıpları rehberinde bulabilirsin.

Boost ile EVA Arasındaki Fark Ne?

EVA (etilen vinil asetat), Complex'in tanımıyla sneaker yastıklamasında yaygın kullanılan bir köpük; Adidas'a göre Boost çıkana kadar performans koşu ayakkabılarının standardıydı. Boost ise TPU tabanlı. Pratikte fark üç soruda ortaya çıkıyor.

Hangisi daha yaylı?

Adidas, Boost'un en ünlü özelliği olarak enerji geri dönüşünü, yani basışta aldığı enerjinin bir kısmını geri vermesini öne çıkarıyor. Bağımsız ölçüm de bir fark gösteriyor: RunRepeat, Ultraboost 5'teki Light Boost için ön ayakta yüzde 69,5 enerji geri dönüşü ölçtü; test ettiği 400'ü aşkın koşu ayakkabısının ön ayak ortalaması yüzde 61,5. RunRepeat'e göre bu TPU tabanlı köpük ortalama bir EVA'dan daha yaylı, ama üst segment süper antrenman ayakkabılarının seviyesinde değil.

Hangisi daha hafif?

Boost'un bilinen dezavantajı ağırlık. RunRepeat, Boost'un ağırlığının yıllar içinde ciddi bir dezavantaja dönüştüğünü yazıyor; laboratuvarlarında Ultraboost 22 301 g geldi, karşılaştırdıkları ortalama ise 261 g. Adidas'ın cevabı daha hafif Boost karışımları oldu.

Boost soğukta sertleşir mi?

Adidas'ın öne çıkardığı bir başka fark sıcaklık. Hypebeast'in aktardığına göre Adidas Innovation Team'in testleri, Boost'un sıcaklık değişimlerine standart EVA'dan üç kata kadar daha dayanıklı olduğu sonucuna varmış; BASF de Infinergy'nin esnekliğini kışın soğukta da yazın sıcakta da koruduğunu söylüyor. Bunlar üretici iddiaları, ama bağımsız veri de ters düşmüyor: RunRepeat'in soğuk testinde Ultraboost 5'in ara tabanı yalnızca az sertleşti.

Boost Taban Rahat mı, Ne Kadar Dayanır?

Kaynakların çoğu Boost'u yumuşak ve rahat bir taban olarak anlatıyor. Farfetch, Yeezy 350'nin rahatlığını tam boy Boost tabana ve çorap gibi saran Primeknit sayaya bağlıyor; RunRepeat de Ultraboost Light'ın ara tabanını laboratuvar ortalamasından belirgin şekilde yumuşak ölçtü. Yaylanma hissinde ise kaynaklar ayrışıyor: RunRepeat, Ultraboost 22'nin tabanını çok rahat bulurken koşuda enerji vermediğini, kumda koşuyormuş gibi hissettirdiğini yazıyor; Ultraboost Light'taki Light Boost'u ise hem yumuşak hem enerjik buluyor.

Günlük giyimde rahatlığı taban kadar kalıp da belirliyor. Yeezy 350 V2'de en sık şikâyet dar ve sivri burun; doğru numara için Yeezy 350 beden rehberine, daha iri 700 için Yeezy 700 beden rehberine bak.

Dayanıklılıkta elimizde çoğunlukla üretici iddiaları var. Adidas, Boost'un kilometrelerce performans kaybetmeden dayandığını söylüyor. BASF'ten Vincent Haas da 2015'te WIRED'a Infinergy'nin klasik poliüretan (PU) köpükten çok daha kararlı bir bileşik olduğunu, eski PU tabanlardaki ufalanma sorununun Boost'ta olmadığını söylemişti. Sneaker Freaker daha temkinli: Boost gibi yeni köpüklerin eski köpüklerden uzun ömürlü olduğuna genel olarak inanılıyor, ama ne kadar uzun ömürlü oldukları belli değil. Görünüm ayrı bir konu: beyaz Boost ve özellikle 350 V2'nin yarı saydam tabanı zamanla sararabiliyor; nedeni ve önlenmesi sneaker sararması rehberinde.

Adidas Hâlâ Boost Kullanıyor mu?

Evet, ama daha hafif hâliyle. Hafif Boost fikri yeni değil: Adidas, maraton için geliştirdiği Sub2 Boost'ta standart Boost ara tabandan 100 g hafif bir Boost Light karışımı kullanıldığını yazıyor. RunRepeat'e göre Adidas, Ultraboost serisinde 2015'ten 2023'e kadar klasik Boost'u kullandı, sonra Ultraboost Light'la orijinalinden yüzde 30 hafif Light Boost'a geçti. Adidas da 2024'te Ultraboost 5'i anlatırken Light Boost'u, Boost kullanan sistemleri arasında enerji geri dönüşü en yüksek yastıklama olarak tanımlıyor.

Adidas'ın en hızlı yarış ayakkabılarında öne çıkan köpük ise artık Lightstrike Pro. Adidas, Adizero yarış serisinin iki temel teknolojisini Lightstrike Pro ara taban ve ayak tarağı kemiklerini örnek alan, karbon katkılı Energyrods çubukları olarak sayıyor.

Sık Sorulan Sorular

Boost ile Nike Air aynı şey mi?

Hayır. Nike Air'in temelinde havacılık mühendisi Frank Rudy'nin 1977'de Nike'a getirdiği fikir var: gazı bir zarın içine hapseden yastıklama. Boost ise ayrı bir hava ünitesi değil; içinde küçük kapalı hava hücreleri olan binlerce e-TPU parçacığından oluşan bir köpük.

Boost taban nasıl temizlenir?

Açıktaki Boost köpüğü sert fırçaya dayanıklı; Reshoevn8r, Boost'u sert kıllı fırçayla temizlemenin güvenli olduğunu, örme sayada ise yumuşak fırça gerektiğini söylüyor. Model model adımlar Yeezy temizleme rehberinde.

Primeknit ve adiPRENE de Boost gibi taban mı?

Primeknit bir taban değil, saya teknolojisi: Yeezy 350'nin tek parça örme sayası da Ultraboost'un sayası da Primeknit. adiPRENE ise Adidas'ın başka bir yastıklama malzemesi; Yeezy 500'de Boost yerine adiPRENE kullanılıyor.

Boost'u sadece Adidas mı kullanıyor?

“Boost” adı Adidas'ın ticari markası; BASF de adı marka işaretiyle yazıyor. Köpüğün kendisini ise BASF, Infinergy adıyla markalara ara taban malzemesi olarak sunuyor ve ayakkabı dışında oyuncak, bebek arabası tekerleği ve sele gibi kullanım alanları sayıyor.

Big Drip TR'de Boost Tabanlı Yeezy'ler

Boost tabanlı modeller için Yeezy 700 kategorisine bakabilirsin. Teslimden sonra 14 gün içinde, giyilmemiş ve orijinal kutusuyla iade hakkın var; numara değişimi, istediğin numara stokta varsa yapılıyor. Koşullar iptal, iade ve değişim sayfasında.

Stoktaki Yeezy 350'ler

Tümünü Gör