İçeriğe Geç

Adidas · Model Rehberi

Adidas Samba Rehberi: 1950'den Bugüne Hikâyesi, Versiyonları ve İş Birlikleri

Buzlu futbol sahalarından tribünlere ve kaykay parklarına: Samba'nın 1950'den bugüne yolculuğu, OG ile Classic farkı, öteki versiyonlar ve modeli yeniden moda yapan iş birlikleri.

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 12 dk okuma

İlk çıkış
1950 (Adidas'a göre; bazı kaynaklar 1949)
İlk kullanım
Buzlu ve karlı sahalarda futbol
İlk versiyonun ağırlığı
357 g
Bugünkü profil
1972
Yılın Ayakkabısı
Footwear News, 2023
İllüstrasyon: Buzdaki botumsu 1950 Samba'dan kaldırımdaki kalın tabanlı Samba'ya yürüyen dört Samba kuşağı

Adidas Samba, buzlu sahalar için yapılmış bir futbol ayakkabısı olarak başladı; sonra İngiliz tribünlerine ve kaykay parklarına taşındı, 2020'lerde de modanın en çok konuşulan sneaker'larından biri oldu. Adının hikâyesi, OG'nin anlamı ve versiyonların farkları aşağıda, kaynaklarıyla.

Kısa Cevap

Adidas Samba, şirketin resmi tarihçesine göre 1950'de buzlu ve karlı sahalar için bir futbol ayakkabısı olarak çıktı; bugün tanıdığımız alçak, ince profil 1972'de geldi. Adidas'ın en popüler sneaker'ları arasında saydığı Samba OG kısa dilli ve gum tabanlı; uzun, katlanan dilli Samba Classic ise salon futbolu çizgisinde kaldı. Wales Bonner gibi tasarımcıların iş birlikleriyle 2020'lerde yeniden modaya giren Samba, 2023'te Footwear News'in Yılın Ayakkabısı seçildi. Çıkış yılında kaynaklar ayrışıyor: bazıları 1949 diyor.

Adidas Samba Ne Zaman Çıktı, Hangi Spor için Yapıldı?

Adidas'ın kurumsal tarihçesine göre Samba 1950'de çıktı ve buzlu, karlı sahalarda oynamak için yapılmış bir futbol ayakkabısıydı. 357 gramlık ilk versiyon bugünkü sokak ayakkabısına pek benzemiyordu. Adidas'ın İngiltere blogu tabandaki ayrıntıyı da veriyor: tutuşu artırmak için tabana oyulmuş üç vantuz.

Footwear News'in Samba kronolojisi ilk modeli sağlam, neredeyse bot gibi bir silüet olarak tarif ediyor: kavisli bir taban, kauçukla kaplanmış bir burun ve metal bağcık halkaları. Aynı yazıya göre ilk Samba, 1950'de Almanya'da oynanan bir futbol maçında giyilmesiyle öne çıktı.

Çıkış yılında kaynaklar ayrışıyor. Adidas'ın kendi sayfaları 1950 diyor ve bir tasarımcı adı vermiyor. Footwear News ise modeli 1949'da Adi Dassler'in tasarladığını, ertesi yıl sahaya çıktığını yazıyor; Sneaker Freaker da ilk çıkışı 1949'a koyuyor. 1949 aynı zamanda şirketin kuruluş yılı: Adidas'a göre Adi Dassler şirketini 18 Ağustos 1949'da kaydettirdi. Bu rehber çıkış yılı olarak Adidas'ın verdiği 1950'yi esas alıyor.

Hangi zemin için yapıldığı konusunda Adidas'ın kendi metinleri bile tek sesli değil. Tarihçe ve blog buzlu, karlı sahaları anlatıyor; Adidas'ın ABD'deki Samba beden rehberi ise modelin düz ve sert zeminlerde daha iyi tutuş ve top kontrolü için yapıldığını yazıyor. Salon futboluyla bağı sonradan güçlendi: Adidas bugün Samba Classic'i salon futbolu ayakkabısı olarak satıyor ve Samba'nın salon maçlarında hâlâ sık tercih edildiğini söylüyor.

Samba Adını Nereden Aldı?

En yaygın anlatıya göre ad, 1950 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan Brezilya'dan ve samba dansından geliyor; bazı sneaker siteleri bu hikâyeyi hâlâ tekrarlıyor. Adidas'ın İngiltere blogu ise Samba'nın Dünya Kupası için yapılmadığını ve doğrudan Brezilya dansından ilham almadığını açıkça yazıyor.

Adidas'a göre lakap, 1950'lerde Almanya'da oynanan bir futbol maçından doğdu: ayakkabı buzlu sahada o kadar iyi iş çıkardı ki “Samba” diye anılmaya başladı. Hangi maç olduğu ya da lakabı kimin taktığı yazıda geçmiyor.

1972 Samba'sı Neyi Değiştirdi?

Adidas, bugün tanıdığımız Samba'nın 1972'de çıktığını söylüyor. Model hâlâ bir futbol ayakkabısıydı: Adidas'ın tarifine göre “üç bölgeli profil” taban çevik hareket ve her yöne tutuş için tasarlanmıştı. Ön ayaktaki alçak deri yüzey top kontrolünü kolaylaştırıyor, yumuşak bilek ve topuk dolgusu ayağın arkasını koruyordu.

Footwear News'e göre 1972 modelinde bilek kesimi de alçaldı. Aynı kaynağa göre sayanın tasarımı, Üç Bant'ın boyutu ve yeri ile T şeklindeki burun kaplaması dahil, sonraki on yıllar boyunca büyük ölçüde aynı kaldı. Bugünkü Samba OG'nin ana hatları bu yüzden 1972'ye dayanıyor.

Adidas modeli sonraki yıllarda da işlevsel olarak güncelledi: sığır derisi saya, arkada çekme kulağı ve iz bırakmayan renkli bir taban eklendi. Adidas'ın andığı bir ara model de 1982'deki Samba Spezial. Darbe emici poliüretan bir kama ve çok çivili (multi-stud) bir tabanla gelen bu model kaygan kış zeminleri içindi. Adı benzese de 1979'da hentbol için çıkan Handball Spezial'le karıştırılmamalı; Samba, Spezial ve Gazelle'in tarih, taban ve kalıp farkları üç Adidas klasiğinin karşılaştırmasında.

Kronoloji

  1. 18 Ağustos 1949
    Adi Dassler şirketini kaydettirdi
  2. 1950
    İlk Samba, buzlu ve karlı sahalar için 357 gramlık bir futbol ayakkabısı
  3. 1972
    Üç bölgeli taban ve alçak deri ön yüzle bugünkü Samba profili
  4. 1982
    Kaygan kış zeminleri için Samba Spezial
  5. 1990'lar
    Moda çevreleri ve kaykaycılar Samba'yı benimsedi
  6. 2014
    Brezilya Dünya Kupası için Samba Super Battle Pack
  7. 2018
    Kadınlara özel, platform tabanlı Samba Rose
  8. Kasım 2020
    Wales Bonner'ın Adidas'la ilk koleksiyonu, iki farklı Samba'yla
  9. Kasım 2022
    Sporty & Rich x Samba OG
  10. Aralık 2022
    Pharrell Williams'ın ilk Humanrace Samba'ları
  11. Mart 2023
    Ronnie Fieg x Clarks Originals 8th Street Samba
  12. 29 Kasım 2023
    Footwear News'ten Yılın Ayakkabısı ödülü

Samba'yı Samba Yapan Detaylar Neler?

Adidas'a göre Samba'nın her versiyonunu tanınır kılan iki şey var: süet T burun ve dokulu kauçuk cupsole. Klasik bir Samba OG'de gerisi de tanıdık: deri gövde, iki yanda Üç Bant, bantların yanında altın folyo “Samba” yazısı, dilde yonca (trefoil) etiketi ve topukta kontrast renkli bir parça.

Silüet uzun, ince ve yere yakın. RunRepeat'in laboratuvarında Samba OG'nin taban yüksekliği topukta 20,3 mm, ön ayakta 11,7 mm ölçüldü; laboratuvarın ölçtüğü sneaker'ların ortalaması 30,5 ve 19,5 mm. RunRepeat burnu da hafif sivri ve alçak buluyor.

Tabanın altı futbol geçmişini hâlâ taşıyor. RunRepeat, belirgin pivot noktasının ve “vantuz” deseninin salon sahası havası verdiğini yazıyor. İki temel colorway bu detayları en sade hâliyle gösteriyor: beyaz deri, siyah bant ve gri süet burunlu B75806 (Cloud White/Core Black/Clear Granite) ile siyah deri, beyaz bantlı B75807 (Core Black/Cloud White/Gum). İkisinde de taban gum.

Samba OG Ne Demek, Samba Classic'ten Farkı Ne?

OG, İngilizce “original” kelimesinin kısaltması. Sneaker dilinde ya bir modelin ilk çıkışını ya da orijinaline sadık bir yeniden üretimi anlatıyor; OG, DS ve retro gibi terimler sneaker sözlüğünde. Samba OG'de ikinci anlam geçerli: 1950'deki botumsu ilk model değil, klasik Samba görünümünü süren Adidas Originals versiyonu. Adidas onu yumuşak deri gövde ve süet T burunla tarif ediyor, en popüler ve en çok yönlü sneaker'ları arasında sayıyor. Klasik beyaz-siyahın yanında tamamen süet sayalı renkleri de var.

Samba Classic salon futbolu çizgisinde kaldı; Adidas ABD bu modeli “Samba Indoor Soccer Shoes” adıyla da satıyor. İkisini ayırmanın en hızlı yolu dil: OG'de kısa, Classic'te bağcıkların üstüne katlanan uzun bir dil var. Sneaker Freaker'a göre bu dil, topa daha temiz vurmak için bağcıkları örtüyor. Yine Sneaker Freaker'a göre Classic'te “Samba” yazısı daha büyük ve taban iz bırakmayan türden; Adidas'ın ürün sayfası da kapalı salon zeminleri için kauçuk dış taban ve EVA iç taban belirtiyor.

Classic'in saya malzemesinde kaynaklar ayrışıyor: Sneaker Freaker sentetik deri ve süet kaplamalardan söz ediyor, aynı Adidas sayfası ise deri gövde ve süet kaplama yazıyor; malzeme üretim dönemine göre değişmiş olabilir. Sneaker Freaker'ın Classic'i 1950'de salon futbolu için yaratılmış göstermesi de Adidas'ın buzlu saha anlatısıyla çelişiyor. Adidas iki model için de aynı numara önerisini veriyor ve Classic'in çabuk alıştığını söylüyor.

Hangi Samba Versiyonları Var?

OG ve Classic'in dışındaki başlıca versiyonlar yükseklik, malzeme ve kullanım amacıyla ayrılıyor:

  • Samba XLG: Adidas'ın “şimdiye kadarki en büyük Samba” dediği model. Tamamen süet saya, daha kabarık bir dil ve daha kalın bir taban; yetişkin ve genç numaralarında var.
  • Sambae: Yalnızca kadın numaralarında satılan, platform tabanlı Samba.
  • Samba Jane: Üstü açık, cırt cırtlı bir kayışla kapanan versiyon; Samba'nın tabanı korunuyor. Adidas kadın ve genç numaralarında sunuyor.
  • Samba Vegan: Sneaker Freaker'a göre deri ve süet yerine sentetik muadillerle yapılıyor; sayanın en az yüzde 50'si geri dönüştürülmüş malzeme.
  • Samba ADV: Kaykay versiyonu. Sneaker Freaker onu OG'nin kaykaycılar için güçlendirilmiş bir versiyonu olarak tarif ediyor: T burunda iki kat Adituff takviye var ve genelde kaykay mağazalarında satılıyor.
  • Velosamba: Bisiklet versiyonu. Sneaker Freaker'a göre görünüşü normal Samba'ya yakın, ama tabanı iki cıvatalı pedal kaletlerini alacak şekilde oyulmuş.
  • Samba Rose: Sneaker Freaker'a göre 2018'de kadınlar için çıkan, platform tabanlı ve dar kalıplı ayrı bir model. Bugünkü Samba OG'nin (W) etiketli kadın renkleriyle aynı şey değil.

Adidas XLG, Sambae ve Samba Jane için standart Samba numaralarını öneriyor. Şirket ayrıca Samba ailesinin bisiklet ve golf gibi alanlara da uzandığını yazıyor.

Samba Sahadan Sokağa Nasıl Geçti?

Footwear News'e göre 70'lerin sonundan 80'lere İngiltere'de terrace, yani tribün kültürü yükseldi; maça giden taraftarların gayriresmî üniformasında neredeyse her zaman ince tabanlı bir Adidas vardı. 90'larda Samba kaykaycılar arasında yeni bir kitle buldu: yere yakın tabanı ve güçlendirilmiş saya panelleri onu kaykay için de kullanışlı yapıyordu. ABD'de 90'ların sonu ve 2000'lerde uygun fiyatı ve kolay kombinlenen renkleriyle okula dönüş alışverişinin klasiklerinden biri oldu. Adidas'ın tarihçesi de 90'larla birlikte moda çevrelerinin Samba'yı benimsediğini yazıyor.

Footwear News'e göre 2010'larda sneaker kültürü daha gösterişli, hype odaklı modellere yönelince Samba sessiz bir döneme girdi; dönüş pandemi yıllarında, önce trend belirleyen bazı ünlülerin ayağında, ardından iş birlikleriyle geldi. Adidas'ın tarihçesine göre Samba 2023'te piyasanın en gözde streetwear ayakkabısıydı; Footwear News de onu 29 Kasım 2023'te Yılın Ayakkabısı seçti.

Samba'nın Öne Çıkan İş Birlikleri Hangileri?

Samba'nın moda sahnesine dönüşünde en çok anılan isim Grace Wales Bonner. FashionUnited'a göre Adidas'ın Wales Bonner'la ilk iş birliği Kasım 2020'de satışa çıktı; koleksiyonda giyimin yanında iki farklı Samba ve bir SL72 vardı. Highsnobiety, Wales Bonner'ın Samba'yı bugünkü moda sneaker'ına dönüştürmede rol oynadığını yazıyor; Adidas da kendi Samba yazısında bu iş birliğinden çıkan kırmızı Samba'yı ayrıca anıyor.

Sonraki yıllarda gelen iş birliklerinden üçü, Samba'nın farklı yorumlara ne kadar açık olduğunu gösteriyor:

  • Sporty & Rich (Kasım 2022): Emily Oberg'in markası Samba OG, Stan Smith ve Campus 80s'ten oluşan bir koleksiyon hazırladı; Hypebeast'in duyurusuna göre çıkış tarihi 22 Kasım 2022'ydi ve ayakkabıların yanında retro havalı eşofman takımları vardı.
  • Pharrell Williams ve Humanrace (Aralık 2022): Adidas'ın AW22 duyurusu ilk Humanrace Samba'ları “Night Grey” ve “Cloud White” renklerinde, 2 Aralık 2022 çıkış tarihiyle tanıttı; Hypebeast'in tarifinde deri gövde, süet kaplamalar, gum taban ve uzatılmış diller öne çıkıyordu. Adidas'ın 26 Nisan 2023'te duyurduğu “Humanrace Samba Colors by Pharrell” serisi ise süet burun yerine baştan sona ECCO Leather'ın derisini kullanan tek renkli çiftlerdi; duyurudaki global çıkış tarihi 6 Mayıs 2023'tü.
  • Ronnie Fieg ve Clarks Originals (Mart 2023): Kith'in kurucusu Fieg'in 8th Street Samba'sı, Sole Retriever'a göre 24 Mart 2023'te Kith, Clarks ve Fieg'in kendi mağazası üzerinden çıktı. Kith'in tanıtımına göre model Clarks Originals süedini Clarks'ın krep tabanıyla birleştirdi ve bu taban ilk kez bir Samba sayasıyla eşleşti.

Uzun dil bu yorumların ortak imzalarından biri: Sneaker Freaker'a göre hem Wales Bonner hem Pharrell, Samba Classic'in uzun dilini kendi versiyonlarına taşıdı. Adidas'ın kendi özel serileri de var; 2014'teki Samba Super Battle Pack, Brezilya'daki Dünya Kupası'nı kutlayan cesur renkli bir koleksiyondu.

Hangi Samba'yı Almalı?

Klasik görünüm istiyorsan Samba OG; uzun dili seviyorsan ya da ayakkabıyı gerçekten salonda kullanacaksan Samba Classic. Daha kalın taban ve tamamen süet saya arıyorsan XLG, platform istiyorsan Sambae. Bu eşleştirmeler Adidas'ın ürün tariflerinden çıkıyor; rahatlık ya da dayanıklılık karşılaştırması değil.

Kalıpta kısa cevap: Samba boyda normal, genişlikte dar; kaynakların çoğu geniş ayağa yarım numara büyük öneriyor. Ayak tipine göre öneriler ve resmi tablo Adidas Samba beden rehberinde. Big Drip TR, Adidas'ın kesirli EU numaralarını kısaltarak listeliyor (42 2/3 “42.5”, 43 1/3 “43” olarak görünüyor); US, UK ve EU arasındaki çeviri için sneaker numara rehberine bakabilirsin.

Sık Sorulan Sorular

Samba Kışın Giyilir mi?

Giyilir, ama bugünkü Samba OG bir kış ayakkabısı değil. İlk Samba buzlu sahalar için yapılmıştı; RunRepeat'in tutuş ölçümünde ise bugünkü gum taban 0,23'te kaldı (laboratuvar ortalaması 0,49) ve laboratuvar yağmurlu günlerde dikkatli olmayı öneriyor. Nefes alabilirlikte 5 üzerinden 2 aldı, yani saya havayı az geçiriyor; karlı ve ıslak zeminde daha tutucu tabanlı bir ayakkabı daha güvenli.

Samba OG Deri mi, Süet mi?

İkisi birden. Klasik Samba OG'de gövde deri, burnu kaplayan T parçası süet; Adidas Türkiye'nin beyaz-siyah Samba OG sayfası (B75806) doğal deri saya ve altın folyo detaylar yazıyor. Bazı renklerde saya tamamen süet, Samba Vegan'da ise deri yerine sentetik malzeme kullanılıyor.

Adidas Samba Kadın Modeli mi, Erkek Modeli mi?

Samba OG unisex: Adidas erkek ve kadın numaralarını aynı EU skalasında satıyor, kadınlara özel renkler (W) etiketiyle geliyor. Sambae ve 2018'deki Samba Rose ise kadınlar için yapılmış ayrı platform modeller.

Samba ile Handball Spezial Aynı Ayakkabı mı?

Hayır. Handball Spezial, Adidas'ın 1979'da hentbol oyuncuları için çıkardığı süet bir model; Samba ise futbol kökenli ve klasik hâlinde deri gövdeli. Spezial'de hangi numarayı alacağın Spezial'in kalıp ve numara rehberinde.

Samba ile Salon Futbolu Oynanır mı?

Oynanır; Adidas bu iş için Samba Classic'i öne çıkarıyor ve onu salon sahasında hız ve tutuş için hafif bir ayakkabı olarak tarif ediyor; Sneaker Freaker'a göre tabanı iz bırakmayan türden. Samba OG ise Adidas Originals serisinin günlük kullanıma yönelik versiyonu.

Big Drip TR'de Adidas Samba

Güncel Samba modelleri Adidas Samba kategorisinde; hangi renk ve numaraların satışta olduğu ürün sayfalarında görünüyor. Teslimden sonraki 14 gün içinde giyilmemiş ve orijinal kutusundaki çiftleri iade edebilirsin; numara değişimi, istenen numara stoktaysa yapılıyor. Koşulların tamamı iade ve değişim sayfasında. Öteki modellerin hikâyeleri model rehberleri bölümünde toplanıyor.

Stoktaki Adidas Samba'lar

Tümünü Gör