İçeriğe Geç

Bakım

Sneaker'larda Domuz Derisi: Hangi Modellerde Kullanılır, Nasıl Anlaşılır?

New Balance ve Adidas'ta domuz derisi süetin hangi kodlarda göründüğü, Reklam Kurulu kararlarının ne dediği ve satın almadan önce malzemeyi doğrulamanın yolu.

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 9 dk okuma

Belirleyici olan
Model değil, ürün kodu (renk)
Kararda adı geçen NB kodları
W990GL6, M2002RST, U9060BLK, U991LG2 (Reklam Kurulu, Mart 2025)
Yasal dayanak
Ticari Reklam Yönetmeliği md. 27/6: dini hassasiyete aykırı bileşen reklamda açıkça belirtilir
Etiketteki deri sembolü
Deri olduğunu gösterir, hayvan türünü göstermez (AB 94/11/EC)
Görsel ipucu
Çoğunlukla üçlü gruplar hâlinde kıl gözenekleri (Leather Dictionary)
İllüstrasyon: Büyüteç altında üçlü gözenekli süet panel ve dil etiketindeki sembollere bakan göz

Dini ya da kişisel bir nedenle domuz derisinden kaçınıyorsan, sneaker'da asıl soru “hangi model” değil, “hangi ürün kodu”. Aynı 9060'ın bir rengi domuz derisiyle, bir başkası inek derisiyle listelenebiliyor.

Kısa Cevap

Reklam Kurulu kararlarına ve malzeme bilgilerine göre New Balance'ta domuz derisi 9060, 2002R, 990v6 ve 991'in bazı renk kodlarında var; Adidas'ın yurt dışı siteleri de Samba OG, Campus 00s ve Handball Spezial'in bazı kodları için domuz derisi bilgisi vermişti. Belirleyici olan model değil ürün kodu: aynı modelin başka renkleri inek derisi ya da sentetik olabiliyor. Etiketteki deri sembolü hayvan türünü söylemez. Satın almadan önce kodu bul, malzeme satırında “domuz derisi”, “pigskin” ya da “pig suede” ifadesini ara.

New Balance'ın Hangi Modellerinde Domuz Derisi Var?

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu kararlarında adı geçen New Balance modelleri dört tane: 9060, 2002R, 990v6 ve 991. Kurul'un 13 Mart 2025 kararına göre yurt dışı siteler W990GL6 için “pigskin suede and synthetic overlays”, M2002RST ve U9060BLK için “pigskin/mesh”, U991LG2 için “pigskin/synthetic/mesh” yazıyordu. Aynı kodların Türkiye sayfalarında ise “süet ve sentetik kaplamalar”, “file saya ve süet detaylar” gibi hayvan türü söylemeyen ifadeler vardı.

Bu, söz konusu modellerin her renginde domuz derisi olduğu anlamına gelmiyor. Türk perakendecisi Superstep'in malzeme bilgileri, aynı model içinde bile tablonun değiştiğini gösteriyor:

KodModel ve renkKaynakta yazan deri
U9060BLK9060, siyah%63 domuz derisi
U9060GRY9060, gri%54 domuz derisi
U9060ERA9060, siyah%78 inek derisi
U906078T9060, bej%65 inek derisi
M2002RBK2002R, siyah%58 domuz derisi
M2002RDA2002R, gri%65,66 inek derisi
MR530EMA530, beyazDeri yok: %53 sentetik, %47 tekstil

New Balance Türkiye'nin M990GL6 kodlu 990v6 sayfasının özellik listesinde ise “Domuz derisi süet ve sentetik kaplamalar” satırı var. Alman perakendeci AFEW de 2002R'ın Nisan 2022'de çıkan ikinci Refined Future paketini (Protection Pack olarak da anılır; M2002RDD, M2002RDE, M2002RDF) doğrudan “Pig Suede” paketi diye duyurmuştu. Kalıp tarafını ayrı yazılarda anlattık: 9060 beden rehberi ve 2002R'da numara seçimi.

530'da tablo farklı: New Balance Türkiye modelin sayasını “klasik mesh ve sentetik kaplama” diye tarif ediyor, Superstep'in MR530EMA kaydında da deri yok. Yine de bazı renk ve iş birliklerinde gerçek süet kullanılıyor; RunRepeat'in incelediği çift bunlardan biri. Süetli bir 530'a bakıyorsan kodu yine kontrol et. Malzeme ve kullanım farkı 530 mu 9060 mı karşılaştırmasında.

Adidas Samba Domuz Derisi mi?

Tek bir cevap yok; burada da koda bakmak gerekiyor. Reklam Kurulu 16 Ocak 2025'te Adidas'a ceza verdi: Samba OG için yabancı sitelerdeki ürün açıklamaları domuz derisinden söz ederken Türkiye sayfasında yalnızca “doğal deri” yazıyordu. Karar hangi renk kodunun söz konusu olduğunu belirtmiyor.

Kurul 13 Mart 2025'te bu kez üç kodu inceledi: Samba OG IG6177, Campus 00s IF4335 ve Handball Spezial BD7633. Adidas'ın yurt dışı sitelerinde üçü için de domuz derisi bilgisi vardı; Kurul bu kodların Türkiye sayfalarında aykırılık bulmadı. IG6177, Adidas Türkiye'nin 2024 tarihli arşiv kaydında yalnızca “Süet deri saya” diye tarif edilen gri bir Samba OG.

Klasik beyaz Samba OG'de (B75806) tablo farklı. Adidas Türkiye'nin sayfası (Aralık 2025 arşiv kaydı) “Doğal deri saya” ile başlayan satırın yanında “Suni deri ve inek derisi içermektedir” diyor; Superstep de B75806, B75807 ve birçok başka Samba OG kodunu aynı ifadeyle listeliyor.

Spezial'de kaynaklar ayrışıyor: The Sole Supplier modelin “genellikle” domuz derisi nubuk panellerle geldiğini yazıyor, Adidas Türkiye ise IE1328 kodlu Spezial için “Süet saya” ve “İnek derisi içermektedir” bilgisini veriyor. Samba'nın sürümleri ve aralarındaki farklar Adidas Samba rehberinde.

Aynı Modelin Her Rengi Aynı Deriden mi Yapılıyor?

Hayır. Yukarıdaki tablo bunun en açık örneği: iki siyah 9060'tan biri (U9060BLK) domuz derisiyle, diğeri (U9060ERA) inek derisiyle listeleniyor. 2002R'da iki deriyi bir arada kullanan kodlar da var: Superstep U200227R için “İnek Derisi+Domuz Derisi”, U2002RB için %48 domuz derisi ve %15 inek süeti yazıyor.

Çocuk numaraları da ayrı hesap: Superstep'in çocuk 9060 kaydı PC9060BK'te deri hiç yok, malzeme sentetik, file ve poliüretan. Bir arkadaşının çiftinde ya da bir incelemede okuduğun bilgi, senin baktığın renk için geçerli olmayabilir.

Perakendeci verisini de tek başına son söz sayma. Kayıtlar aynı ayrıntıda değil; Superstep'in U9060440 için yazdığı “%51 süet deri” gibi bazılarında tür hiç belirtilmiyor. Mümkünse aynı kodu markanın kendi sayfasıyla karşılaştır.

Türkiye'de Satıcılar Domuz Derisini Belirtmek Zorunda mı?

Reklam Kurulu'nun kararlarına göre evet. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 27. maddesi, reklamı yapılan bir malda “toplumun genel dini hassasiyetlerine aykırı” bir bileşen doğrudan ya da dolaylı kullanılıyorsa bunun reklamda açıkça belirtilmesini istiyor. Kurul, markaların Türkiye'deki ürün sayfalarını da bu kapsamda değerlendiriyor.

Ceza verilen kararların ortak noktası aynı: yurt dışındaki ürün sayfası domuz derisi derken Türkiye sayfası bunu yazmıyordu. Kurul para cezası ve ilgili reklamları durdurma kararları verdi. New Balance için Mart 2025 kararı ikinci yaptırımdı; Kurul, Ağustos 2024'teki 2002R kararına rağmen benzer aykırılıkların sürdüğünü değerlendirdi. Aynı toplantıda Vans'ın Türkiye sitesinin Old Skool ve Sk8-Hi için “Süet Üst Parçalar” gibi ifadeler kullandığı, yurt dışı sitenin ise aynı ürünleri “Pig Suede” adıyla sattığı tespit edildi. Camper'ın Ground Michelin'i de yurt dışında “37% Pigskin”, Türkiye'de “37% Deri” olarak geçiyordu.

Alıcı için anlamı şu: Türkçe sayfada domuz derisinin yazmaması, üründe olmadığını kanıtlamaz. Öte yandan 990v6 ve Samba OG örneklerindeki gibi türü açıkça yazan satırlar da var; bu yüzden sayfanın tamamını okumak gerekiyor.

Kronoloji

  1. 13 Ağustos 2024
    New Balance: 2002R (M2002RST) sayfasında domuz derisi belirtilmediği için 550.059 TL ceza ve reklam durdurma
  2. 16 Ocak 2025
    Adidas: Samba OG sayfasında yalnızca “doğal deri” yazdığı için 550.059 TL ceza ve reklam durdurma
  3. 13 Mart 2025
    New Balance: W990GL6, M2002RST, U9060BLK ve U991LG2 kodları için 1.730.000 TL ceza
  4. 13 Mart 2025
    Vans: Old Skool ve Sk8-Hi için 863.580 TL ceza; Camper Ground Michelin için reklam durdurma
  5. 13 Mart 2025
    Adidas: Samba OG, Campus 00s ve Handball Spezial'deki üç kod için aykırılık bulunmadı

Ürün Sayfasında Domuz Derisi Nasıl Anlaşılır?

Kural var ama kararlar, bilginin her zaman yazılmadığını gösteriyor. Bu sırayla kontrol et:

  1. Ürün kodunu bul: New Balance'ta U9060BLK, Adidas'ta B75806 gibi. Kod ürün sayfasında yazar; model adı tek başına yetmez.
  2. Açıklamayı değil malzeme satırını oku: New Balance Türkiye'nin 990v6 sayfasında açıklama metni yalnızca “süet ve sentetik kaplamalar” derken, türü özellik listesi söylüyor. Adidas Türkiye'nin B75806 ve IE1328 sayfalarında da tür bilgisi, özellik listesinin sonundaki “… içermektedir” satırında.
  3. Tür belirtmeyen ifadeleri cevap sayma: “Süet”, “birinci sınıf süet”, “doğal deri” ve “deri” hangi hayvan olduğunu söylemez. Kurul'un domuz derisi içerdiğini değerlendirdiği ürünlerin Türkiye sayfalarında tam da bu ifadeler vardı.
  4. Aynı kodu yurt dışı sitesinde ara: Kurul'un tespit ettiği farkların hepsi bu karşılaştırmadan çıktı. Türkçe sayfa belirsizse kodu markanın ABD ya da İngiltere sitesinde arat ve malzeme bölümüne bak.
  5. Emin olamazsan yazılı sor: Satıcıya kodu verip malzemeyi sor. Adidas kararına konu şikâyette, müşteri hizmetlerinin üründe domuz derisi olup olmadığı konusunda bilgi veremeyeceğini söylediği iddia edilmişti. Net cevap alamazsan malzemesi açıkça yazan bir kodu seçmek en güvenlisi.

İngilizce sayfalarda karşına çıkabilecek ifadeler: pigskin (domuz derisi), pig suede ya da pigskin suede (domuz derisi süet), pigskin nubuck (domuz derisi nubuk). Leather Dictionary pork suede ifadesini de aynı anlamda kullanıyor.

Ayakkabı Etiketindeki Deri Sembolü Domuz Derisini Gösterir mi?

Hayır. Ayakkabı etiketlerindeki küçük malzeme sembolleri Avrupa Birliği'nin 94/11/EC sayılı ayakkabı etiketleme direktifinden geliyor. Etiket üç bölümü gösterir: saya, astar ve iç taban, dış taban. Her bölümün yanında dört malzeme sınıfından biri yer alır: deri, kaplamalı deri, tekstil ve diğer malzemeler. Bilgi çiftin en az bir tekinde baskı, yapıştırma, kabartma ya da iliştirilmiş etiketle verilir.

Direktifteki “deri” tanımı tabaklanmış hayvan derisini genel olarak kapsıyor; sığır, koyun ya da domuz ayrımı yapmıyor. Etiket, saya ve astarda yüzeyin, dış tabanda hacmin en az %80'ini oluşturan malzemeyi gösterir; hiçbir malzeme %80'e ulaşmıyorsa iki ana malzeme yazılır. Sayada bilek yaması, kenar şeridi, süsleme, toka ya da kulak gibi ekler hesaba katılmaz. Yani deri sembolü “bu bölümde hayvan derisi var” der, hangi hayvan olduğunu söylemez.

Direktif etikete ek açıklama konmasına izin veriyor ama bunu zorunlu tutmuyor. Etikette “pigskin” gibi bir ibare görürsen bu belirleyicidir; görmezsen domuz derisi olmadığı anlamına gelmez. Astar satırında da deri sembolü varsa aynı soruyu astar için de sor.

Domuz Derisi Süet Neye Benzer, Gözle Anlaşılır mı?

Domuz derisinin bilinen izi kıl gözenekleri. Deri bakım üreticisi Colourlock'un yayımladığı Leather Dictionary'ye göre domuz derisinde gözenekler gruplar hâlinde durur, kıl kökleri çoğunlukla üçlü paketler oluşturur. Sözlük bu gözeneklerin domuz süetinde kolayca seçildiğini, boyanıp kaplanmış domuz derisinde bile belirgin kaldığını yazıyor.

Yine de bu bir ipucu, kanıt değil. Süet derinin et tarafından, nubuk ise dış yüzün zımparalanmasıyla elde ediliyor ve ikisi de farklı hayvanların derisinden yapılabiliyor. Tek bir panele bakmak da yanıltabilir: Superstep'e göre bazı 2002R kodlarında domuz derisi ve inek süeti aynı ayakkabıda kullanılıyor. Ayakkabıyı elinde tutuyor olsan bile son sözü ürün kodu ve malzeme bilgisi söyler.

Sık Sorulan Sorular

Domuz derisi süet diğer süetlerden farklı mı temizlenir?

Okuduğumuz kaynaklarda domuz derisi süete özel ayrı bir yöntem yok; süetin genel kuralları geçerli. Adidas süeti ıslatmamayı, süet fırçası ve süet silgisiyle nokta temizliği yapmayı öneriyor; The Sole Supplier da Spezial'deki domuz derisi nubuk paneller için sert kıllı fırçalardan kaçınmayı söylüyor. Diğer bakım yazıları Sneaker Bakımı bölümünde.

New Balance ve Adidas dışında hangi markalarda domuz derisi görülüyor?

Reklam Kurulu kararlarında Vans'ın Old Skool ve Sk8-Hi Pig Suede modelleri ile Camper'ın Ground Michelin'i geçiyor. Nike'ın SB arşivi de Mart 2002'de çıkan Reese Forbes SB Dunk'ının domuz derisi süet kullanarak malzemede farklılaşan ilk SB Dunk olduğunu yazıyor; bu tek bir renk, bugünkü Dunk'lar hakkında bir şey söylemez.

Sentetik süet ya da suni deri yazıyorsa içinde domuz derisi olabilir mi?

Sentetik malzeme hayvan derisi değildir, ama aynı ayakkabıda sentetik parçalar gerçek deriyle birlikte kullanılabiliyor. Örneğin Superstep U9060BLK için %21 sentetiğin yanında %63 domuz derisi listeliyor. Malzeme satırının tamamını oku.

Teslim aldıktan sonra domuz derisi olduğunu fark edersem iade edebilir miyim?

Big Drip TR'de teslimattan sonraki 14 gün içinde, giyilmemiş ve orijinal kutusuyla iade hakkın var. Etiketi kontrol ederken ayakkabıyı giymemeye dikkat et; ayrıntılar iptal, iade ve değişim sayfasında.

Big Drip TR'de Malzemeden Emin Olmak

Big Drip TR'de bir çifte bakarken malzemeden emin değilsen ürün kodunu info@bigdriptr.com adresine ya da WhatsApp hattına (+90 850 308 9014) yazarak sorabilirsin. New Balance modellerine bakarken kodu not almak, yukarıdaki kontrolleri yapmanın en kısa yolu.