Jordan · Model Rehberi
Air Jordan 4 Rehberi: Tinker Hatfield'ın 1989 Tasarımı, Versiyonları ve Renkleri
Hatfield'ın file ve kanatlarla kurduğu tasarım, “The Shot”la gelen şöhret, dört OG renk, Nike Air ile Jumpman arasında gidip gelen retrolar, SB, Reimagined ve modeli büyüten iş birlikleri.
- İlk çıkış
- 1989 (Nike'a göre; satış ayı için kaynaklar ayrışıyor)
- Tasarımcı
- Tinker Hatfield
- Çıkış fiyatı
- 110 $ (1989)
- Sahadaki ilk maç
- 12 Şubat 1989, All-Star Maçı, Houston (Nike'a göre)
- İlk retro
- 1999, 100 $ (Highsnobiety'ye göre)
- OG renkler
- White Cement, Bred, Fire Red, Military Blue

Air Jordan 4, Michael Jordan'ın 1988–89 sezonunda giydiği basketbol ayakkabısı. File paneller, plastik kanatlar ve topuktaki görünür Air o günden beri retrolarda aynı kalıyor.
Kısa Cevap
Air Jordan 4'ü Tinker Hatfield tasarladı; Nike'a göre 1989'da 110 dolara çıktı ve serinin dünya genelinde satışa sunulan ilk modeli oldu. Jordan onu ilk kez 12 Şubat 1989'daki All-Star Maçı'nda giydi, 7 Mayıs'ta da “The Shot” basketini Bred'le attı. Modeli tanınır kılan üç detay: kalıplanmış file paneller, çok delikli plastik kanatlar ve topukta görünür Air. Dört OG rengi White Cement, Bred, Fire Red ve Military Blue. Retroları ayırmanın kısa yolu topuğa bakmak: OG'ye sadık retrolarda Nike Air, 2000'lerin çoğu retrosunda Jumpman var.
Air Jordan 4 Nasıl Doğdu?
Air Jordan 4, Air Jordan 3'ün ardından yine Tinker Hatfield'ın çizdiği Jordan. Seriyi 1985'te Peter Moore'un tasarladığı Air Jordan 1 başlatmıştı; onun hikâyesi ve kesimleri Air Jordan 1 rehberinde. Complex'in aktardığı sözlerine göre Hatfield IV'te III'ü kopyalamak istemedi; yeni model daha teknik olacaktı. Complex'in Fire Red yazısına göre egzotik deri desenlerinin yerini sentetik deri ve yeni bir file aldı, ayakkabı da belirgin biçimde hafifledi.
AJ4 sahadan önce dergide göründü: Highsnobiety ve Sneaker Freaker'a göre Black Cement ve White Cement ilk kez Kasım 1988'de bir Sports Illustrated sayısında yer aldı. Nike'a göre Jordan yeni modeli ilk kez 12 Şubat 1989'da Houston'daki All-Star Maçı'nda giydi. Nike'ın arşivi çıkış fiyatını 110 dolar olarak veriyor; Highsnobiety'ye göre bu, Air Jordan 2 ve 3'ten 10 dolar fazlaydı. Çıkış yılı Nike'a göre 1989; mağazalara geldiği ay için kaynaklar ayrışıyor.
Model bir ilki de taşıyor: Nike'a göre AJ4, serinin dünya genelinde satışa çıkan ilk modeli. Complex'e göre dört renk aynı gün değil, bir yıla yayılarak geldi: önce White Cement ve Black Cement, ardından Fire Red ve Military Blue.
Şöhreti büyüten an aynı sezonun playofflarında geldi. Nike'a göre Jordan 7 Mayıs 1989'da, Cleveland'la oynanan ilk tur serisinin beşinci maçında üç saniye kala topu aldı ve sirenle birlikte son basketi attı. Tarihe “The Shot” diye geçen bu anda ayağında siyah, çimento grisi ve kırmızı renkli Bred vardı.
Sahanın dışında ise Spike Lee vardı. Complex'e göre reklam ajansı Wieden+Kennedy ve Lee'nin canlandırdığı Mars Blackmon karakteri, 1988'de başlayan reklamlarla Jordan'ları sporcu olmayanlar için de ulaşılabilir kıldı. Lee'nin 1989 filmi Do the Right Thing'de bir sahne doğrudan bir AJ4 üzerine kurulu: Larry Bird tişörtlü bir karakter, Buggin' Out'un yeni White Cement'lerine basıp iz bırakıyor. Nike, filmin modeli sporun dışına taşıdığını yazıyor. Complex'e göre Jordan Brand bu sahneyi 2017'de, yanında diş fırçasıyla gelen bir friends-and-family replikasıyla andı.
Air Jordan 4'ün Tasarım Özellikleri Neler?
Air Jordan 4 orta yükseklikte, dolgulu yakalı ve kalın, uzun dilli bir basketbol ayakkabısı. Bir AJ4'ü uzaktan tanıtan detaylar şunlar:
- File paneller: Nike'a göre AJ4, seride kalıplanmış (“over-molded”) file kullanan ilk model; Hatfield fileyi havalandırma için ekledi. Sneaker Freaker'ın anlatımına göre bu, yumuşak plastiğe batırılan ve içinden hava üflenerek gözenekleri açılan, üretan kaplı bir ağ. Yan panellerde ve dil boyunca görünüyor.
- Kanatlar: Bağcık bölümünün iki yanındaki plastik parçalar. Nike bunları her iki yanda fazladan deliği olan çok noktalı bağcık kilitleri olarak tanımlıyor; Sneaker Freaker ve Crep Protect'e göre bağcık 18 farklı şekilde geçirilebiliyor. WearTesters'ın 2012 incelemesine göre öndeki kanatlar ön ayağı sıkıca tutuyor, arkadakiler de bağcık ayarlanınca ayağı sabitliyor.
- Durabuck: Sneaker Freaker'a göre sentetik bir deri olan Durabuck seriye AJ4'le girdi; Hatfield onu daha hafif ve dayanıklı bir seçenek olarak kullandı. Complex'e göre Black Cement bu malzemeyle çıktı.
- Taban: WearTesters'a göre poliüretan ara taban, topukta görünür bir Air ünitesi ve ön ayakta kapsüllü Air. Crep Protect dış tabandaki balıksırtı deseni de sayıyor.
- Logolar: Complex'in belirttiği gibi yan panelde Swoosh yok, Nike markası topukta. Nike'a göre topuktaki Nike Air logosu, Jordan'ın sahada yerçekimine meydan okur gibi görünmesine bir gönderme. Dilde Jumpman var.
White Cement ve Black Cement adlarındaki “Cement” de bir detaydan geliyor. Sneaker Files, 1989 White Cement'in ara tabanında, kanatlarında ve topuk parçasında gri bir çimento deseni tarif ediyor; Nike da Bred'deki gri detayları “cement grey” diye anıyor.
Jordan 4'ün OG Renkleri Hangileri?
1989'un dört orijinal rengi var. Renk adları ve retro yılları Sneaker Freaker'ın listesine göre:
- White Cement (White/Black): Sneaker Files'a göre stil kodu 4362; beyaz deri, beyaz file, gri çimento detaylar ve topukta siyah Nike Air. Do the Right Thing'deki model bu. Retroları: 1999, 2012, 2016 ve 2025.
- Bred ya da Black Cement (Black/Cement Grey): Nike'ın arşivinde stil kodu 4363. Complex'e göre siyah Durabuck üstünde kırmızı ve çimento grisi detaylar; “The Shot” basketinin rengi. Retroları: 1999, 2008, 2012 ve 2019; 2024'te deriyle yeniden yorumlanan Bred Reimagined geldi.
- Fire Red (White/Fire Red-Black): Beyaz deri üstünde kırmızı ve siyah detaylar. Retroları: 2006, 2012 ve 2020; hikâyesi aşağıda.
- Military Blue (White/Military Blue): Beyaz gövdede mavi detaylar. Retroları: 2006, 2012 ve 2024. Hypebeast, 2023'teki SB “Pine Green”in beyaz ağırlıklı düzenini 1989 Military Blue'ya benzetiyor.
Dört OG'nin dışındaki renkler 1999'la birlikte gelmeye başladı. Highsnobiety'ye göre ilk yeni renkler 1999'da Columbia ve Oreo, 2000'de Bling Bling oldu; 2004'te Cool Grey ile Classic Green geldi. Baştan aşağı siyah ilk AJ4 olan Black Cat 2006'da çıktı; adının Jordan'ın lakabıyla bağı ve üç sürümü Air Jordan 4 Black Cat yazısında. House of Heat'in renk arşivinde Thunder ve Lightning gibi sonradan eklenen renkler de var; Crep Protect 2022'deki Military Black'i de sayıyor.
Jordan 4 Fire Red Ne Zaman Çıktı, Hangi Retrolar Geldi?
Fire Red, 1989'un dört renginden biri. Sneaker Files'a göre resmi renk adı White/Fire Red-Black, stil kodu 4364, fiyatı 110 dolar. Beyaz deri gövdede file paneller siyah bir zemin üstünde beyaz; dildeki Jumpman, astar, topuktaki Nike Air ve ara tabanın bir bölümü kırmızı. Complex'e göre Jordan bu rengi sahada ilk kez 21 Mart 1989'da Inglewood'da, Lakers karşısında giydi.
Fire Red'in retro tarihi, topuk logosunun hikâyesi gibi okunuyor. Complex ve Sneaker Files'a göre:
- 2005: Fire Red'e selam veren, lazerle desen işlenmiş ve bağcık parçaları yarı saydam kırmızı bir yorum.
- 2006: Dış topukta Mars Blackmon'un başı, topuk parçasında Jumpman.
- 2012: Complex'in deyişiyle o güne kadarki en sade retro: Mars Blackmon yok, ama topukta yine Jumpman.
- 2020: Sneaker Files'a göre DC7770-160 koduyla 28 Kasım 2020'de 200 dolara çıktı. Topukta kırmızı Nike Air'le, 1989'dan beri ilk kez orijinal hâliyle döndü ve orijinal kutu tasarımıyla geldi.
Bu yüzden bir Fire Red'in yılını topuktan tahmin etmek kolay: Mars Blackmon görüyorsan 2006, yalnızca Jumpman görüyorsan büyük olasılıkla 2012, Nike Air görüyorsan 1989 orijinali ya da 2020 retrosu. Kesin cevap yine stil kodunda.
Jordan 4 Retro Ne Demek, 1999'dan Bugüne Hangi Dönemler Var?
Retro, bir modelin ilk çıkışından yıllar sonra yeniden üretilmesi demek. Jordan 4 Retro da 1989 tasarımının sonraki yıllarda orijinal ya da yeni renklerle yeniden çıkan sürümleri. Dönemleri ayırmanın en kolay yolu topuktaki logoya bakmak: Nike Air ile Jumpman arasında gidip geliyor.
1999'daki ilk retrolar nasıldı?
Highsnobiety'ye göre AJ4'ün ilk retroları, Jordan'ın basketbolu ikinci kez bırakmasının ardından 1999'da geldi ve 100 dolara, yani orijinalden 10 dolar ucuza satıldı. Sneaker Files'a göre 2 Haziran 1999'da çıkan White Cement retrosu topukta siyah Nike Air'i korudu. Aynı dönemin yeni renkleri Columbia, Oreo ve Bling Bling ise Highsnobiety'ye göre file yerine deri paneller ve topukta Jumpman'le geldi; House of Heat bunları yeni Retro+ konseptinin parçası olarak anıyor.
2000'lerin retrolarında ne değişti?
Highsnobiety'nin sıralamasına göre 2004'te Cool Grey ve Classic Green, 2005'te beyaz ve siyah Laser, 2006'da Fire Red ve Military Blue retroları geldi. Sneaker Files, 2006 Black Cat'i anlatırken Jordan Brand'in bu dönemde topuktaki Nike Air'den uzaklaştığını yazıyor. 2012'de dört OG rengin dördü de yeniden çıktı; Complex'e göre 2012 Fire Red'in topuğunda da Jumpman vardı.
Nike Air topuğa ne zaman döndü?
Highsnobiety ve Complex'e göre Şubat 2016'da gelen White Cement, topukta orijinal Nike Air'le çıktı. Onu 2019'da Bred, 2020'de Fire Red izledi. Complex'e göre Fire Red, Nike Air'le OG hâline dönen üçüncü AJ4'tü; dört OG renkten topuğu hâlâ Jumpman'li kalan yalnızca Military Blue'ydu. Modelin 35. yılında Nike, Bred'i deri sayayla Reimagined olarak yeniden yorumladı (2024); aynı yıl Military Blue da döndü. 24 Mayıs 2025'te gelen White Cement'i Hypebeast ve Sneaker Files, orijinal detaylarını ve 1989 formunu hedefleyen, topukta Nike Air taşıyan bir OG retro olarak anlatıyor.
Kronoloji
- Kasım 1988Sports Illustrated'da Black Cement ve White Cement görünüyor
- 12 Şubat 1989Jordan, Houston'daki All-Star Maçı'nda AJ4'le sahada
- 21 Mart 1989Fire Red sahada ilk kez, Lakers karşısında (Complex'e göre)
- 7 Mayıs 1989Cleveland'a karşı “The Shot” basketi, ayakta Bred
- 1989Do the Right Thing'de Buggin' Out'un White Cement'i
- 1999İlk retrolar; 2 Haziran'da gelen White Cement topukta Nike Air'le
- 2005Undefeated, Air Jordan'daki ilk dış iş birliği (Complex'e göre)
- Mayıs 2006Black Cat, ilk siyah-siyah AJ4
- 2012Dört OG renk yeniden raflarda
- Şubat 2016White Cement topukta Nike Air'le dönüyor
- Haziran 2018Travis Scott “Cactus Jack”
- Kasım 2020Fire Red, 1989'dan beri ilk kez topukta Nike Air'le
- Mart 2023Nike SB x Air Jordan 4 “Pine Green”
- Şubat 2024Bred Reimagined, deri saya ve 1989 formuyla
- Mayıs 2025White Cement, OG'ye sadık retro olarak geri
Jordan 4 Modelleri: SB, Reimagined ve RM Arasındaki Fark Ne?
Standart Retro'nun yanında son yıllarda üç ad daha dolaşıyor. Kısa haritası:
- Nike SB x Air Jordan 4: Kaykay için uyarlanmış sürüm. Nike SB'ye göre ilk renk “Pine Green” Mart 2023'te önce kaykay dükkânlarında (17 Mart), ardından SNKRS'te (21 Mart) çıktı. Hypebeast'e göre kanatlar grip tape'e daha iyi tepki versin diye kauçuk bir karışımla yeniden yapıldı, tahtayı daha iyi hissettirmek için ön ayak inceltilip Air ünitesi çıkarıldı, dış tabana gum paneller eklendi ve topuğa Nike SB markası geldi. Nike SB ön ayağa Poron bir iç taban astarı konduğunu yazıyor; Nike'a göre kalıp da ön ayakta daha rahat olacak şekilde değiştirildi. House of Heat ikinci SB rengi olarak 2025'teki Navy'yi listeliyor.
- Reimagined: Jordan Brand'in OG renkleri yeni malzeme ve görünümle yeniden yorumladığı seri. Complex'e göre serinin Air Jordan 1 “Lost and Found” ve Air Jordan 3 “White Cement” gibi önceki çıkışları eskitilmiş bir görünüm taşıyordu. AJ4 tarafındaki örnek Bred Reimagined: Complex'e göre 17 Şubat 2024'te 215 dolara çıktı. Nike'a göre saya full-grain deri; formu, oturuşu ve hissi de yeniden 1989 ölçülerine göre işlendi.
- RM: Hypebeast'e göre 2023'te 1989 modelinin alçak bilekli bir versiyonu olarak konuşulmaya başlandı ve Nigel Sylvester'la tanıtıldı; sadık Jordan 4 meraklıları arasında hâlâ tartışmalı. Sneaker Files, 5 Kasım 2024'te 150 dolara çıkan Black Cat RM'yi süet ve balistik naylondan yapılmış, görünür Air'li, sadeleştirilmiş (takedown) bir model olarak anlatıyor.
Jordan 4'ün En Önemli İş Birlikleri Hangileri?
Air Jordan'daki ilk dış iş birliği de bir AJ4'tü. Kilometre taşları:
- Undefeated (2005): Complex'e göre Los Angeles butiği Undefeated, herhangi bir Air Jordan modelinde iş birliği yapan ilk dış marka oldu ve askerî esinli bir renkle AJ4'ü seçti.
- Eminem (2005 ve 2015): Highsnobiety'ye göre 2005'teki “Encore” çok sınırlı sayıda üretildi; Crep Protect 2015'teki Eminem x Carhartt işini de sayıyor.
- KAWS (2017): Highsnobiety'ye göre gri süet saya ve karanlıkta parlayan dış taban; House of Heat siyah bir versiyonu da listeliyor.
- Travis Scott (2018): 9 Haziran 2018'de çıkan University Blue/Varsity Red-Black “Cactus Jack”, Scott'ın satışa çıkan ilk Jordan Brand modeli. Nike renkleri Houston futbolunun geçmiş bir dönemine bağlıyor; WearTesters ve Sneaker Bar Detroit bunu Houston Oilers'a gönderme olarak yazıyor. Sonraki bütün Cactus Jack işleri Travis Scott x Nike ve Jordan rehberinde.
- Levi's (2018): House of Heat'e göre Denim, White ve Black olmak üzere üç renk.
- Off-White (2020): House of Heat'e göre kadın numaralarıyla çıkan “Sail”.
- Union LA (2020–2021): House of Heat'e göre 2020'de Guava Ice ve Off Noir, 2021'de Taupe Haze ve Desert Moss.
- A Ma Maniére (2022'den beri): House of Heat, markanın 2022, 2024 ve 2025'te çıkan AJ4'lerini listeliyor.
Hangi Air Jordan 4'ü Almalısın?
Seçim neyi aradığına bağlı: 1989 görüntüsü mü, geniş ayağa uyan bir kalıp mı, daha sade bir alternatif mi?
- 1989 görüntüsünü istiyorsan: Topuğunda Nike Air olan OG renk retrolarına bak; 2016 ve 2025 White Cement ile 2020 Fire Red bunlardan.
- Ayağın genişse: SB ya da Reimagined. Nike bu ikisinde geniş ayak için de kendi numarayı öneriyor.
- Kaykay yapacaksan: SB. Kauçuk kanatlar ve Poron iç taban bunun için var.
- Daha sade ve alçak bir alternatif istiyorsan: RM. Hypebeast'in yazdığı gibi AJ4 meraklıları arasında tartışmalı olduğunu bil.
Numarada kaynakların büyük kısmı aynı yerde buluşuyor: Jordan 4 çoğu kişi için normal kalıp, asıl sınır ön ayak genişliği. Nike klasik Retro'larda geniş ayağa yarım numara büyük öneriyor; rehberlerin çoğuna göre Jordan 1'in burnu daha geniş, yani AJ1'den geliyorsan ön ayak daha sıkı gelebilir. Resmî tablo, kadın ve GS numaraları ve kalıp farkları Air Jordan 4 beden rehberinde.
Sık Sorulan Sorular
Jordan 4 deri mi, nubuk mu?
Renge ve yıla göre değişiyor. Sneaker Files'a göre 1989 White Cement ve Fire Red beyaz deri; Complex'e göre Bred orijinalde siyah Durabuck, Nike'a göre Bred Reimagined ise full-grain deri. Black Cat nubuk, KAWS süet, Levi's serisi denim.
Jordan 4 bugün basketbolda giyilir mi?
Giyilir ama modern bir basketbol ayakkabısı gibi değil. WearTesters'ın 2012 retro incelemesi yol tutuşu, kilitlenmeyi ve havalandırmayı iyi, poliüretan ara tabanı ise yoğun buluyor; uzun oyundan sonra diz ve bilek ağrısından söz ediyor, ama bunu yaşına da bağlıyor. Vardığı sonuç: performansa uygun, ama bugün daha iyi seçenekler var.
1989 ya da 2006 tarihli bir Jordan 4 hâlâ giyilir mi?
Çoğu zaman hayır. Sneaker Files'a göre 1989 çiftlerinin çoğunda ara taban çatlamış, 2006 Black Cat'lerin ara tabanı ise yumuşayıp dağılıyor. Poliüretan kutuda beklerken de bozulabildiği için kutusundan çıkmamış bir çift de bu riski taşıyor; eski DS çiftlerde nelere bakılacağı deadstock ne demek yazısında.
Elimdeki Jordan 4'ün hangi yılın çifti olduğunu nasıl anlarım?
Stil koduna bak: kod genelde dilin iç yüzündeki ya da ayakkabının içindeki numara etiketinde ve kutu etiketinde yazar. Retrolarda ilk altı karakter modeli, son üç hane rengi gösterir; 1989 çiftlerinde ise kod dört haneli, örneğin Bred'de 4363. Topuk da ipucu verir: dış topuğunda Mars Blackmon olan bir Fire Red 2006 retrosudur, topukta Nike SB logosu varsa SB sürümüdür.
Jordan 4'ün kadın ve çocuk numaraları var mı?
Var. Birçok renk kadın (W) ve çocuk numaralarıyla da çıkıyor; örneğin Complex'e göre Bred Reimagined bütün aile numaralarıyla satıldı. Nike'ın tablosunda kadın US numarası erkek numarasından 1,5 fazla, EU numarası aynı; GS numaraları EU 40'ta bitiyor.
Big Drip TR'de Air Jordan 4
Mağazadaki Jordan 4'ler Air Jordan 4 kategorisinde bir arada; satıştaki renkler ve numaralar ürün sayfalarında güncel olarak görünüyor. Aynı renk birkaç kez çıktığı için yılını fotoğraftan değil stil kodundan kontrol et. Öteki Jordan'lar Air Jordan kategorisinde, diğer modellerin hikâyesi ve kalıbı Model Rehberleri sayfasında.
Kaynaklar
- Nike – Air Jordan 4 archive (release, designer, original price)
- Nike UK – The History of the Air Jordan 4
- Nike SNKRS – Air Jordan 4 “The Shot”
- Nike – Air Jordan 4 Sizing Guide and Tips
- Nike – Unisex footwear size chart
- Nike SNKRS – Air Jordan 4 “Bred Reimagined” (FV5029-006)
- Nike SNKRS – Air Jordan 4 “Travis Scott” (Cactus Jack)
- Nike SB – The Vault: Jordan 4 SB
- Complex – How the Air Jordan IV Became a Cultural Phenomenon
- Complex – How the Air Jordan 4 “Fire Red” Became a Cultural Icon
- Complex – Air Jordan IV “White/Cement” Returns in 2016
- Complex – Air Jordan 4 “Bred Reimagined” Release Date (2024)
- Highsnobiety – Nike's Air Jordan 4: The Basics and the Best Releases
- Sneaker Freaker – A Brief History of the Air Jordan 4
- Sneaker Freaker – The Four OG Air Jordan 4 Colourways, Explained
- Hypebeast – Nike SB x Air Jordan 4 “Pine Green” (2023)
- Hypebeast – Air Jordan 4 “White Cement” FV5029-100 (2025)
- Hypebeast – Air Jordan 4 RM “White Cement” (2025)
- Sneaker Files – Air Jordan 4 OG “White Cement” 1989
- Sneaker Files – Air Jordan 4 OG “Fire Red” 1989
- Sneaker Files – Air Jordan 4 “White Cement” 1999
- Sneaker Files – Air Jordan 4 “Black Cat” 2006
- Sneaker Files – Air Jordan 4 “Fire Red” 2020 (DC7770-160)
- Sneaker Files – Air Jordan 4 “White Cement” 2025 (FV5029-100)
- Sneaker Files – Air Jordan 4 RM “Black Cat”
- WearTesters – Travis Scott x Air Jordan 4 (2018)
- Sneaker Bar Detroit – Travis Scott x Air Jordan 4 “Cactus Jack”
- WearTesters – Air Jordan IV Retro Performance Review (2012)
- Crep Protect – A Brief History of the Air Jordan 4
- House of Heat – The Complete Guide to Air Jordan 4 Colorways
- archivebyx – Nike label identification (style code)