İçeriğe Geç

Adidas · Model Rehberi

Adidas Klasik Modelleri: Samba'dan Superstar'a Hangi Model Hangisi?

Buzlu futbol sahasından gelen Samba'dan tenis kortundan gelen Stan Smith'e yedi Adidas klasiği: kökeni, tanıma işaretleri, Forum ile Air Force 1 farkı ve hangisinin sana uyduğu.

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 13 dk okuma

En eski klasik
Samba, 1950 (Adidas'a göre)
Terrace üçlüsü
Samba, Gazelle, Handball Spezial
Basketbol klasikleri
Superstar, Campus, Forum
Tenis klasiği
Stan Smith (ilk adıyla Haillet)
Yonca (Trefoil) logosu
1972
İllüstrasyon: Futbol, hentbol, basketbol ve tenis kapılarından aynı kaldırıma çıkan klasik Adidas modelleri

Samba'dan Forum'a, Adidas'ın klasik modellerinin her biri bir sahada doğdu: futbol, salon sporları, basketbol ya da tenis. Hangi modelin nereden geldiğini bilmek, birbirine benzeyen üç bantlı silüetleri ayırmanın en kısa yolu.

Kısa Cevap

Adidas'ın klasik modelleri doğdukları spora göre üç aileye ayrılıyor. Terrace klasikleri Samba (1950, futbol), Gazelle (1966, salon ve antrenman) ve Handball Spezial (1979, hentbol) ince ve yere yakın. Basketboldan gelen Superstar (1970, kauçuk kabuk burun), Campus (süet gövde) ve Forum (1984, cırt cırtlı bilek kayışı) genelde daha dolgun. Tenisten gelen Stan Smith (1973) ise sade beyaz deri. İnce bir silüet istiyorsan terrace, hacim istiyorsan basketbol ailesine bak.

Adidas'ın Klasik Modelleri Hangileri?

Bu sayfadaki yedi model, Adidas Originals rafının omurgası: Samba, Gazelle, Handball Spezial, Superstar, Campus, Stan Smith ve Forum. Hepsi bir spor ayakkabısı olarak doğdu, sonra sokağa geçti. Onları ayırmanın en kolay yolu da bu kökü bilmek: futbol ve salon sporlarından gelenler ince ve yere yakın, basketboldan gelenler daha dolgun, tenisten gelen Stan Smith ise sade.

ModelÇıkışDoğduğu sporTanıma işareti
Samba1950Futbol (buzlu, karlı sahalar)Süet T burun, ince gum taban, uzun ve ince silüet
Gazelle1966Salon sporları ve antrenmanSüet gövde, düz kauçuk taban (gum değil)
Superstar1970 (bazı kaynaklara göre 1969)BasketbolKauçuk kabuk burun (shell toe), deri gövde
Stan Smith1973 (Haillet adıyla 60'ların ortası)TenisDelikli bantlar, yeşil topuk ve dil
Handball Spezial1979HentbolSüet gövde, T şeklinde burun kaplaması, gum taban
Campus1971'de Greenstar adıyla; Campus adı 1980 ya da 1983BasketbolSüet gövde; Campus 00s'te kalın dil ve kalın taban
Forum1984BasketbolBilekte X şeklinde bant ve cırt cırtlı kayış

Yıllar büyük ölçüde Adidas'ın kendi tarihçesinden ve ürün sayfalarından geliyor. Superstar ve Campus'ta kaynakların ayrıştığı noktalar aşağıda, ilgili modelin altında.

Kronoloji

  1. 1950
    Samba, buzlu ve karlı sahalar için bir futbol ayakkabısı olarak çıkıyor
  2. 1965
    Superstar'ın atası Supergrip ve yüksek bilekli Pro Model (Adidas dergisine göre)
  3. 1966
    Gazelle iki versiyonla geliyor: kırmızısı salon, mavisi antrenman için
  4. 1970
    Kabuk burunlu Superstar resmî olarak çıkıyor (bazı kaynaklara göre 1969)
  5. 1971
    Campus'un atası Greenstar (Complex'e göre)
  6. 1972
    Yonca (Trefoil) logosu tanıtılıyor; bugün tanıdığımız Samba çıkıyor
  7. 1973
    Stan Smith adını taşıyan ilk çiftler; dilde “Stan Smith – Haillet”
  8. 1979
    Handball Spezial, elit hentbol oyuncuları için
  9. 1980 ya da 1983
    Campus adı geliyor (kaynaklar ayrışıyor)
  10. 1984
    Jacques Chassaing'in tasarladığı Forum çıkıyor
  11. 1986
    Run-D.M.C.'nin “My Adidas” şarkısı; Superstar sokağın ayakkabısı oluyor
  12. 1989
    Stan Smith 22 milyon çiftle Guinness Rekorlar Kitabı'nda
  13. 2013
    İki yıl raflardan uzak kalan Stan Smith 40. yılında geri dönüyor (Adidas'a göre)
  14. 2022
    Campus 00s çıkıyor
  15. 2023
    Samba, Footwear News'in Yılın Ayakkabısı

Samba, Gazelle ve Handball Spezial Birbirinden Nasıl Ayrılır?

Bu üçü, İngiliz futbol tribünlerinden gelen adla terrace modelleri olarak da anılıyor; satıcı rehberi West Coast Deals onlara doğrudan “terrace üçlüsü” diyor. Üçü de alçak, ince tabanlı ve yan yana konunca ilk bakışta birbirine çok benziyor. Asıl fark, doğdukları spordan kalan detaylarda.

Samba nasıl tanınır?

Adidas'ın tarihçesine göre Samba 1950'de buzlu ve karlı sahalar için bir futbol ayakkabısı olarak çıktı; ilk versiyon 357 gramdı. Footwear News ise modelin 1949'da tasarlandığını yazıyor. Bugün tanıdığımız Samba 1972'de geldi ve Adidas'a göre o zaman da hâlâ bir futbol ayakkabısıydı. Adidas'a göre her Samba'yı tanınır kılan iki şey var: süet T burun ve dokulu kauçuk cupsole. Adidas'ın en popüler modellerinden biri olarak andığı Samba OG'de deri gövde ve gum taban var; uzun dilli Samba Classic ise salon futbolu ayakkabısı olarak satılıyor.

Adidas'ın tarihçesine göre 90'larla birlikte moda çevreleri Samba'yı benimsedi, 2023'te de Footwear News onu Yılın Ayakkabısı seçti. Versiyonlar, iş birlikleri ve 1950'den bugüne bütün hikâye Adidas Samba rehberinde.

Gazelle'i Samba'dan ne ayırır?

Klasik Gazelle'de gövde süet, taban ise gum değil, düz kauçuk. Adidas'ın Gazelle yazısına göre model 1966'da iki versiyonla çıktı: kırmızısı kapalı salon sporları için şeffaf, balıksırtı desenli bir tabanla, mavisi antrenman için mikro hücreli kauçuk tabanla. İkisinin de sayası süetti. Fransa'da 80'lerin başına kadar mavisi “Chamois”, kırmızısı “Rubis” adıyla satıldı. Adidas Türkiye bugünkü Gazelle'i 1991 Gazelle'in aslına sadık bir yorumu olarak tanıtıyor.

Ailede iki kardeş daha öne çıkıyor: tabanı ayakkabıyı saran yarı şeffaf kauçuktan olan Gazelle Indoor ve platform tabanlı Gazelle Bold.

Handball Spezial neyle öne çıkar?

Adidas, Spezial'i 1979'da elit hentbol oyuncuları için tanıttı: süet saya, gum kauçuk taban. 80s Casual Classics'e göre modelin kökü 70'lerin sonundaki Alman hentbol salonlarına dayanıyor ve model son 40 yılda İngiltere'de kült bir takipçi kitlesi edindi. Burundaki T şeklindeki kaplama ve kontrast renkli topuk parçası onu uzaktan tanıtan detaylar.

Adı karıştırılmasın: Adidas'ın 1982'de kaygan kış zeminleri için çıkardığı Samba Spezial başka bir model. Hypebeast'in Ağustos 2026 haberine göre Adidas, Handball Spezial'i bağcıksız ve süet sayalı bir loafer'a da dönüştürdü.

Kısa bir ayrım kuralı: klasik renklerde deri gövdeli ve gum tabanlı olan Samba OG, süet gövdeli ve düz kauçuk tabanlı olan klasik Gazelle, süet gövdeli ve gum tabanlı olan Spezial. Gazelle Indoor da gum tabanlı, ama tabanı yarı şeffaf ve ayakkabıyı sarıyor. Üçünün taban, kalıp ve ölçü farkları Samba, Spezial ve Gazelle karşılaştırmasında.

Adidas Superstar Nereden Geliyor?

Basketbol sahasından. Adidas'ın kendi dergisindeki Superstar yazısına göre 50'lerde ve 60'larda Amerikan basketbolunda kanvas Converse All Star hâkimdi. Adidas'ın ABD'deki distribütörlerinden Chris Severn ile şirketin kurucusunun oğlu Horst Dassler, Adidas France'ta ve şirketin sahiplerinin haberi olmadan yeni bir basketbol ayakkabısı geliştirdi. Çıkış noktası Olympiade adlı bir antrenman ayakkabısının silüetiydi; ilginç bir bağ, çünkü Adidas'a göre Gazelle'in atası da aynı Olympiade.

Severn ve Dassler tutuş için balıksırtı desenli kauçuk bir taban, destek için de o dönemde kanvasa alışkın basketbolda sıra dışı olan deri bir saya kullandı. Adidas'a göre 1965'te bu ayakkabının adı Supergrip oldu, yüksek bilekli versiyonu da Pro Model. Adidas'ın tarihçesi Supergrip'i ilk alçak bilekli deri basketbol ayakkabısı olarak anıyor. Kauçuk kabuk burun (shell toe) sonra eklendi ve Adidas'a göre ilk Superstar resmî olarak 1970'te çıktı; Hypebae gibi bazı kaynaklar 1969 diyor.

Bir rakamı da doğru okumak gerek. Hypebae, 1973'e gelindiğinde ABD'deki profesyonel basketbolcuların yüzde 75'inin Superstar giydiğini kesin bilgi gibi veriyor. Adidas'ın aktardığına göre bu, Severn'in Superstar, Supergrip ve Pro Model'i birlikte kapsayan kendi tahmini ve Adidas da rakamın doğrulanmasının zor olduğunu yazıyor.

80'lerin başında oyuncular başka modellere geçti, ama Superstar sahadan sokağa geçmeyi başardı. Adidas'ın tarihçesine göre Run-D.M.C. 1986'da “My Adidas” şarkısını çıkardı; grup bir konserde 40.000 kişinin önünde ayakkabılarını havaya kaldırdığında seyircilerden biri bir Adidas çalışanıydı ve beklenmedik bir ortaklık başladı. Adidas bu anı, spor malzemesi sektöründe sporcu olmayan isimlerle yapılan tanıtımların doğuşu olarak görüyor. Complex'in Adidas'ın 2015 faaliyet raporuna dayanan haberine göre Superstar o yıl 15 milyonu aşan satışla markanın en çok satan sneaker'ıydı.

Adidas Campus Hangi Modelden Doğdu?

Campus da basketboldan geliyor, ama Superstar'ın aksine deri değil, süet. Complex'te Gary Warnett'in anlattığına göre model, Boston Celtics'in sevdiği süet bir basketbol ayakkabısı olarak başladı ve 1971'de adı Greenstar'dı; 70'lerde başka takım renklerinde “Tournament” adıyla üretildi. Campus adının hangi yıl geldiği konusunda kaynaklar ayrışıyor: Sole Retriever 1980 diyor, Complex ise 1983'te çok benzer bir modelin Campus adıyla basketbol ve günlük ayakkabı olarak çıktığını yazıyor.

Warnett'e göre Campus 1987 civarında üretimden kalkmıştı. Nisan 1992'de çıkan Beastie Boys albümü Check Your Head'in kapağında Mike D ve MCA'nın ayağında Campus vardı ve model 90'ların ortasında yeniden her yerde bulunur hâle geldi.

Bugün iki ana versiyon var: orijinal çizgiye yakın Campus 80s ve Adidas'ın “2000'lerin kaykay döneminden ilham alan” oranlarla 2022'de çıkardığı Campus 00s. Campus 00s, Samba'nın tam tersi, tıknaz bir silüet: RunRepeat laboratuvarında dili 23,0 mm ölçüldü, ölçülen sneaker'ların ortalaması ise 9,5 mm. İki modelin kalıp ve rahatlık farkı Samba ile Campus 00s karşılaştırmasında.

Stan Smith Neden Önce Haillet Adını Taşıyordu?

Çünkü ayakkabı Stan Smith'ten önce başka bir oyuncu için yapıldı. Adidas'ın Stan Smith tarihçesine göre model 60'ların ortasında Fransız tenisçi Robert Haillet ile geliştirildi ve “Haillet” adını taşıyordu. Derby kesim deri sayası dönemin öteki tenis ayakkabılarından daha dayanıklıydı; yandaki delikli üç bant ise hava dolaşımı içindi. Haillet 1971'de emekli olunca Adidas yeni bir yüz aradı. 1972'de Adidas France'ın başındaki Horst Dassler'le yapılan görüşmenin ardından bu yüz, o yıl Wimbledon'ı kazanan Amerikalı Stan Smith oldu.

Adidas'a göre Smith'in adını taşıyan ilk çiftler 1973'te çıktı, ama sonraki beş yıl dilde iki oyuncunun adı birden yazdı: “Stan Smith – Haillet”. Haillet adı ancak 1978'de kalktı. 80'lerde kortta gözden düşerken kort dışında büyüdü; Adidas'a göre 1989'a kadar 22 milyon çift satarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. Adidas modeli 2011'de piyasadan çekti ve 2013'te, 40. yılında yeniden çıkardı.

Tanıma işaretleri basit: beyaz deri gövde, delikli bantlar, dilde Stan Smith portresi, topukta ve dilde yeşil vurgu. Adidas modeli kirli beyaz bir tabanla tarif ediyor.

Adidas Forum Nedir?

Forum, Adidas'ın 1984'te çıkardığı deri bir basketbol ayakkabısı; Adidas Türkiye onu “ikonik X bantlı bilek tasarımı”yla tanıtıyor. Modeli tasarlayan Jacques Chassaing, BSTN'e verdiği röportajda Forum'u Superstar'ın ve Top Ten'in devamı olarak, daha dengeli ve daha iyi koruyan bir ayakkabı ihtiyacından doğmuş olarak anlatıyor. Ana fikir, oyuncuların ayaklarına sardığı bantları ayakkabının içine taşımaktı. Chassaing'e göre yenilikçi bir özellik saklanmamalı, dışarıda gösterilmeliydi; bilekteki X'in açıkça görünmesinin nedeni bu.

Model sonra sahadan çıktı. Shoe Palace'a göre kaykaycılar ve tasarımcılar Forum'u basketbol sahasından günlük ayakkabıya taşıdı; Adidas Türkiye de modelin basketbol sahaları kadar müzik dünyasında da sevildiğini yazıyor. İş birlikleri de sürdü: Complex'e göre Bad Bunny'nin tokalı Forum Buckle Low serisinin mavi çifti 27 Ağustos 2022'de çıktı.

Forum'un yüksek bilekli bir Forum Hi versiyonu da var; aşağıdaki karşılaştırma Forum Low üzerinden. Adidas'ın ABD sitesindeki bir Forum Low sayfası kayışı modelin imzası ve çıkarılabilir bir parça olarak tanıtıyor, yani çifti kayışsız da giyebilirsin.

Forum Low mu, Air Force 1 mi?

İkisi de 80'lerin ilk yarısından kalma, deri gövdeli ve cupsole tabanlı basketbol ayakkabıları. Yan yana bakınca aradaki farkı yaratan şey bilekteki kayış. Nike'a göre Air Force 1'i Bruce Kilgore tasarladı ve model 1982'de, Nike Air teknolojisini taşıyan ilk basketbol ayakkabısı olarak çıktı. Forum iki yıl sonra, 1984'te geldi.

ÖzellikAdidas Forum LowNike Air Force 1 '07
İlk çıkış19841982
TasarımcıJacques ChassaingBruce Kilgore
KapanışBağcık ve cırt cırtlı bilek kayışıBağcık
Saya ve tabanDeri, cupsoleDeri, cupsole; tabanda Nike Air
Ağırlık, tek ayakkabı (ort. 386 g)465 g465 g
Taban yüksekliği, topuk / ön (ort. 30,5 / 19,5 mm)27,0 / 14,5 mm31,7 / 17,2 mm
Topuk ile ön ayak farkı (drop)12,5 mm14,5 mm
Kalıp (RunRepeat)True to sizeTrue to size

Ağırlık, taban ve kalıp satırları RunRepeat'in Forum Low incelemesindeki karşılaştırma tablosundan; parantez içindeki değerler laboratuvarın ölçtüğü sneaker'ların ortalaması. İki model de ortalama bir sneaker'dan ağır. Air Force 1'in tabanı hem topukta hem ön ayakta daha kalın, Forum Low ise yere daha yakın duruyor.

Seçim çoğunlukla görünüşe kalıyor. 80'lerin basketbol ayakkabısı gibi duran, kayışıyla hemen fark edilen bir çift istiyorsan Forum Low; daha sade, yalnızca bağcıklı ve biraz daha yüksek tabanlı bir deri sneaker istiyorsan Air Force 1. RunRepeat, Forum Low'un iç genişliğini (94,6 mm) ve burun genişliğini (70,7 mm) laboratuvar ortalamasının biraz üstünde ölçtü ve orta genişlikteki ayaklarda rahat olduğunu yazıyor; kayışın ayağı yerinde tuttuğunu da not ediyor.

Hangi Adidas Klasiği Alınır?

Önce silüete, sonra ayağına göre seç. Aşağıdaki eşleştirmeler modellerin kökeninden, Adidas'ın kalıp notlarından ve RunRepeat ölçümlerinden çıkıyor:

  • İnce, yere yakın bir çizgi: Samba OG. Adidas kalıbını “dar tarafa yakın normal” diye tarif ediyor ve geniş ayaklara yarım numara büyük öneriyor.
  • Süet ve biraz daha rahat bir kalıp: Gazelle. Adidas'a göre öteki true to size Adidas modellerinden daha bol oturuyor; ayak tipine göre öneriler Adidas Gazelle beden rehberinde.
  • Gum tabanlı, süet bir terrace klasiği: Handball Spezial. Kaynaklar kendi numaranı öneriyor; geniş ayakta ya da kalın çorapla yarım numara büyük. Resmî tablo ve ayrıntılar Handball Spezial beden rehberinde.
  • Hacimli bir silüet ya da geniş ayak: Campus 00s. RunRepeat onu en bol oturan Adidas klasiklerinden biri sayıyor.
  • Deri, kabuk burunlu bir basketbol klasiği: Superstar.
  • Sade, beyaz deri bir sneaker: Stan Smith.
  • Kayışlı, 80'lerin basketbol havası: Forum Low.

Rahatlık beklentisini doğru kur: bunların hiçbiri koşu ayakkabısı değil. RunRepeat, Gazelle'in uzun süreli giyimde tabandan yeterli destek vermediğini, Campus 00s'in darbe emiliminin bütün gün giymek için ideal olmadığını yazıyor. The Sole Supplier da Spezial'i bütün gün ayakta kalmak için değil, günlük kullanım için bir ayakkabı olarak görüyor.

Numara seçerken bir Big Drip TR detayı işine yarar: mağaza numaraları EU olarak listeler ve Adidas'ın kesirli numaralarını kısaltır. 42 2/3 listede “42.5”, 43 1/3 ise “43” olarak görünür.

Sık Sorulan Sorular

Adidas'ın en ikonik modeli hangisi?

Tek bir cevabı yok, ama rakamlar üç modeli öne çıkarıyor. Adidas'a göre Stan Smith 1989'a kadar 22 milyon çift satarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi; Complex'e göre Superstar 2015'te 15 milyonu aşan satışla yılın en çok satan Adidas sneaker'ıydı. Samba ise 2023'te Footwear News'in Yılın Ayakkabısı seçildi.

Terrace ayakkabı ne demek?

Terrace, İngiliz stadyumlarındaki ayakta izlenen tribünlerin adı. FashionBeans'e göre 70'lerin sonunda Avrupa deplasmanlarından yeni spor giyim getiren İngiliz taraftarlar, takım forması yerine marka kıyafet giyen “casual” tarzını başlattı; ayakkabıda ise Gazelle ve Samba gibi Adidas klasikleri öne çıktı. Bugün “terrace ayakkabı” denince bu ince tabanlı, alçak modeller kastediliyor.

Adidas Originals ne demek?

Adidas'ın spor mirasından gelen Samba, Gazelle ve Forum gibi modelleri günlük giyim ve streetwear için sunduğu seri; Adidas'a göre 1972'de performansın simgesi olarak tanıtılan yonca (Trefoil) logosu bugün bu koleksiyonu temsil ediyor. Başlangıç yılında kaynaklar ayrışıyor: Adidas'ın Gazelle yazısı Originals'ın 2001'de başladığını yazıyor, Complex'te Gary Warnett ise reissue serisinin ilk hâlinin 1992'de çıktığını söylüyor.

Superstar ile Stan Smith arasındaki fark ne?

İkisi de deri, alçak bilekli ve çoğunlukla beyaz, ama farklı sporlardan geliyorlar. Superstar bir basketbol ayakkabısı: burnunda kauçuk kabuk, altında balıksırtı desenli bir taban var. Stan Smith bir tenis ayakkabısı: burnu sade, bantları delikli ve topuğunda yeşil bir vurgu var.

Big Drip TR'de Adidas Klasikleri

Mağazada terrace klasikleri model model ayrılmış: Adidas Samba modelleri, Adidas Gazelle modelleri ve Adidas Handball Spezial modelleri. Satıştaki renkler ve numaralar ürün sayfalarında güncel olarak görünüyor. Öteki markaların model hikâyeleri için Model Rehberleri sayfasına geçebilirsin.

Kaynaklar

Stoktaki Adidas'lar

Tümünü Gör