İçeriğe Geç

Nike · Sözlük

Nike Air Nedir? Air, Max Air ve Zoom Air: Hangi Sneaker'da Ne Var?

Air'in içinde ne var, Max Air ile Zoom Air nasıl ayrılır, görünür Air nereden çıktı ve Jordan 1, Jordan 4, Dunk ile SB Dunk'ta hangi yastıklama var?

Yazan Big Drip TRYayın Son güncelleme 12 dk okuma

Nedir
Ara tabanda, TPU kesenin içinde basınçlı azot
İlk Air ayakkabı
Air Tailwind: 1978'de Hawaii'de sınırlı, 1979'da geniş çıkış
İlk görünür Air
Air Max 1, 26 Mart 1987
Zoom Air
1995; ilk adı Tensile Air
Jordan 1 / Jordan 4
Gizli Air-Sole / topukta görünür Air
Dunk / SB Dunk
Air yok / iç tabanın topuğunda Zoom Air
İllüstrasyon: Röntgen cihazından geçen dört sneaker'ın tabanı ekranda, üçünde Air ünitesi seçiliyor

Nike Air hem Nike'ın ara tabana yerleştirdiği gazlı yastıklama ünitesinin hem de bu teknolojinin marka adı. Ama her “Air” aynı şey değil, her Nike'ta da bulunmuyor; ayakkabının üstündeki “Nike Air” yazısı da tek başına bir şey kanıtlamıyor.

Kısa Cevap

Nike Air, ara tabana yerleştirilen, esnek bir TPU kesenin içinde basınçlı gaz taşıyan yastıklama ünitesi; Nike bugün bu keseleri azotla dolduruyor. İlk kez 1978'de Air Tailwind'de kullanıldı, 1987'de Air Max 1'le görünür oldu. Sneaker'larda en sık görülen üç türü var: köpüğün içine gömülü Air-Sole, büyük hacimli ve çoğu zaman görünür Max Air, içinde gergin lifler olan ince Zoom Air. Jordan 1'de gizli Air-Sole, Jordan 4'te topukta görünür Air, SB Dunk'ta iç tabanda Zoom Air var; standart Dunk Low'da Air yok.

Nike Air Ne Demek, Tabanın İçinde Ne Var?

Nike Air, ayakkabının ara tabanına yerleştirilen, içi basınçlı gazla dolu esnek bir kese. Nike'ın anlatımına göre bir Air ünitesinin iki ana malzemesi var: dayanıklı ve geri dönüştürülebilir bir plastik olan termoplastik poliüretan (TPU) ve azot gazı. Isıtılan TPU levhalar kalıpta şekillendiriliyor, kenarları kırpılıyor, içine azot basılıyor. Yastıklamayı köpükteki gibi malzemenin kendisi değil, zarın içine hapsedilmiş gaz yapıyor.

İçindeki gaz her zaman azot değildi. Nike'a göre fikrin çıkış noktası, büyük moleküllü bir gazı içeride tutabilen yarı geçirgen bir zardı. Nike, sera gazı SF6'yı bırakmak gerektiğini 1990'larda gördü ve 2006'dan beri ünitelerini yalnızca azotla dolduruyor. Kısacası “Air” bir marka adı; kesenin içinde oda havası değil, azot var.

Nike Air Nasıl Doğdu?

Fikri Nike'a havacılık mühendisi Frank Rudy getirdi. Sneaker Freaker'a göre Rudy, Mart 1977'de Oregon'daki Nike merkezinde Phil Knight'a sunum yaptı. İlk Air ayakkabı Air Tailwind oldu: Highsnobiety'ye göre 1978'de Honolulu Maratonu öncesinde Hawaii'de sınırlı sayıda satıldı, 1979'da geniş çapta çıktı. Ünite ara tabanın içine gizlenmişti, dışarıdan görünmüyordu.

Başlangıç pürüzsüz geçmedi: Sneaker Freaker'a göre ilk Tailwind'lerin gümüş boyasındaki metal parçacıklar sayayı yırttı ve ilk seri geri çağrıldı. Air 1982'de basketbol sahasına taşındı; Nike, Air Force 1'i Nike Air yastıklamayı basketbola getiren ilk ayakkabı olarak anıyor. Markanın bu yıllara uzanan hikâyesi Nike'ın Blue Ribbon Sports'tan bugüne tarihinde.

Kronoloji

  1. Mart 1977
    Frank Rudy, gazı bir zarın içine hapseden yastıklama fikrini Nike'a sunuyor
  2. 1978
    Air Tailwind, Honolulu Maratonu öncesinde Hawaii'de sınırlı sayıda çıkıyor
  3. 1979
    Tailwind geniş çapta satışa çıkıyor
  4. 1982
    Air Force 1, Nike Air'i basketbola taşıyor
  5. 1985
    Air Jordan 1, topukta gizli bir Air ünitesiyle çıkıyor
  6. 26 Mart 1987
    Air Max 1 ile Air ilk kez ara tabandaki bir pencereden görünüyor
  7. 1988
    Air Jordan 3, görünür Air'i Jordan serisine getiriyor
  8. 1995
    Zoom Air, “Tensile Air” adıyla çıkıyor
  9. 2002
    SB Dunk Low, iç tabanın topuğuna Zoom Air ekliyor
  10. 2006
    Nike, Air ünitelerinde SF6'yı tamamen bırakıp azota geçiyor

Air-Sole, Max Air ve Zoom Air Arasındaki Fark Ne?

Üçü de aynı prensiple çalışıyor: esnek bir kesenin içinde basınçlı gaz. Fark ünitenin boyutunda, yerinde ve içindeki yapıda. WearTesters'ın Nike Air rehberine göre kapsüllü (encapsulated) Air genelde en küçük hacimli seçenek, Max Air Nike'ın en büyük yastıklama teknolojisi, Zoom Air ise hızlı yön ve tempo değişikliği isteyen sporlar için daha ince ve daha tepkili ünite.

TürNerede durur?Nasıl çalışır?Örnek
Kapsüllü Air (Air-Sole)Köpüğün içinde, dışarıdan görünmezKüçük hacimli, ince yastıklamaAir Jordan 1, Air Force 1
Max AirAra tabanda, çoğu zaman bir pencereden görünürEn büyük hacim, güçlü darbe emilimiAir Max 90, Air Jordan 4
Zoom AirAra tabanda ya da iç tabanda, basıkİçindeki gergin lifler sıkışıp geri esnerSB Dunk Low (iç taban), Zoom Vomero 5

İsimler ürün sayfalarında karışık kullanılıyor. Nike, Air Jordan 1 Low'da “kapsüllü Air-Sole ünitesi”, Air Max 90'da “topukta Max Air ünitesi” diyor; bazı ürünlerde ise yalnızca “Nike Air teknolojisi” yazıyor.

Zoom Air Nedir?

Zoom Air, içinde gergin lifler bulunan ince bir Air ünitesi. Nike'ın tarifiyle küçük ve basık bir ünite; içindeki sağlam lifler ayak bastığında sıkışıyor, sonra hemen geri esniyor. Complex'e göre lifler basınçlı bir Air kesesinin içinde duruyor ve ayak yerden kalkarken itme etkisi yaratıyor. Normal Air'den farkı, yumuşak bir yastıktan çok yere yakın, tepkili bir his vermesi.

Teknoloji 1995'te çıktı; Complex'e göre ilk modeller arasında Air Marauder ve Air Go LWP vardı. Nice Kicks ve Hypebeast'e göre ilk adı “Tensile Air”di; Nike'ın hafif performans (LWP) serisinde basketbol, koşu ve antrenman modellerinde kullanıldı, Jason Kidd'in Air Zoom Flight 95'inde kullanıldıktan sonra “Zoom Air” adını aldı. Nice Kicks'in ifadesiyle Zoom, daha büyük Air ünitesi arayışından ayrılıp Air'i daha kompakt ve tepkili ünitelere küçülttü.

Sneaker tarafından iki örnek: RunRepeat'e göre Zoom Vomero 5'te topukta ve ön ayakta iki Zoom Air ünitesi var; SB Dunk Low'da ise Zoom ara tabanda değil, iç tabanın topuğunda.

Görünür Air Nedir, Max Air ile Aynı Şey mi?

Görünür Air, ara tabanda açılmış bir pencereden Air ünitesinin kendisini görebildiğin tasarım. Nike'a göre görünür Air'in ilk versiyonları 1980 gibi erken bir tarihte yapılmıştı, ama bu pencereyi taşıyan ilk ayakkabı Air Max 1 oldu. Tinker Hatfield, içini dışına çeviren Paris'teki Centre Pompidou'dan esinlenip ara tabanın bir kısmını kesti ve üniteyi açığa çıkardı. Nike'a göre Air Max 1'in çıkış tarihi 26 Mart 1987.

Görünür Air ile Max Air çoğu zaman aynı ayakkabıda buluşuyor ama aynı kavram değil: görünür Air bir tasarım kararını, Max Air büyük hacimli ünite tipini anlatıyor. WearTesters'a göre Max Air neredeyse her zaman görünür yapılıyor, çünkü ünitenin sıkıştığında genişleyebileceği bir alana ihtiyacı var. Jordan serisinde görünür Air, Sneaker Freaker'a göre 1988'de Air Max 1'den ilham alan Jordan 3'le geldi. Air Max ailesinde Air'in hangi modelde nerede göründüğünü Air Max modelleri rehberinde tek tabloda görebilirsin.

Jordan 1, Jordan 4, Dunk ve SB Dunk'ta Hangi Air Var?

Kısaca: Jordan 1'de gizli, Jordan 4'te görünür Air var; standart Dunk'ta Air yok, SB Dunk'ta ise iç tabanda Zoom Air bulunuyor.

ModelAirDışarıdan görünür mü?
Air Jordan 1 (High, Mid, Low)Topukta kapsüllü Air-SoleHayır
Air Jordan 4Topukta Air, ön ayakta kapsüllü AirTopuktaki ünite görünür
Nike Dunk Low (standart)Yok, köpük ara taban–
Nike SB Dunk Lowİç tabanın topuğunda Zoom AirHayır

Jordan 1'de Air var mı?

Evet. Nike, Air Jordan 1 Low'un ürün sayfasında “kapsüllü Air-Sole ünitesi” yazıyor; High OG'de de “Nike Air teknolojisi” geçiyor. Ünite topukta, köpüğün içinde duruyor ve dışarıdan görünmüyor. RunRepeat'in laboratuvar incelemesi de aynı şeyi söylüyor: Jordan 1 Low'un ara tabanı tamamen sert köpük gibi görünse de topuğun altında ince bir Air ünitesi var; Mid incelemesinde de topukta Air yastıklama geçiyor. Sneaker Freaker'a göre 1985'teki ilk Jordan 1'de de topukta kapsüllü bir Air ünitesi vardı.

Jordan 4'te Air var mı?

Evet, hem de iki yerde. WearTesters'ın retro incelemelerine göre Jordan 4'te topukta dışarıdan görünen bir Air ünitesi, ön ayakta ise kapsüllü bir Air ünitesi var; ikisi de poliüretan ara tabanın içinde. Nike'ın güncel bir Jordan 4 Retro sayfasında da Max Air yastıklama geçiyor. Sneaker Freaker'a göre Jordan 3'ün getirdiği görünür Air'i 1989'daki Jordan 4 sürdürdü. İstisna 2023'teki Nike SB x Air Jordan 4: Hypebeast'e göre kaykayda zemin hissi için ön ayaktaki Air ünitesi çıkarıldı, Nike SB'ye göre ön ayağa Poron iç taban kondu. Modelin tasarımı ve versiyonları Air Jordan 4 rehberinde.

Dunk'ta Air var mı?

Standart Dunk'ta yok. Nike, Dunk Low Retro'nun ürün sayfasında köpük ara taban ve pivot daireli kauçuk dış taban sayıyor; Air ünitesi listelenmiyor. Dunk, Jordan 1'le aynı yıl, 1985'te çıkan bir basketbol ayakkabısı olsa da tabanında Air taşımıyor. İstisna Nike Air Dunk Low Jumbo: Nike'a göre bu modelde ilk kez bir Dunk'a tam boy Air ünitesi kondu. İki modelin rahatlık ve kalıp farkı Jordan 1 Low ile Dunk Low karşılaştırmasında.

SB Dunk'ta Zoom Air nerede?

İç tabanın topuğunda. Complex'e göre Nike SB, 2002'de Dunk'ı kaykay için yeniden yaparken dili şişirdi ve topuğa Zoom Air ekledi. Stadium Goods'a göre bu ünite ara tabanda değil, iç tabanın topuğunda duruyor; StockX'e göre iç tabanın ön kısmı Poron köpük. Nike'ın Türkiye ürün sayfası da SB Dunk Low Pro için “topuktaki Air Zoom yastıklama” yazıyor. Zoom'lu iç taban, dolgulu dil ve yaka iç hacmi azalttığı için SB Dunk aynı numarada normal Dunk'tan daha sıkı oturabiliyor; ayrıntılar SB Dunk ile Dunk farkı rehberinde.

Ayakkabıda “Nike Air” Yazması Ne Anlatır?

Her zaman tabandaki üniteyi değil. Sneaker Freaker'a göre Air, geliştirme tamamlandığında büyük A ile yazılan tescilli bir marka oldu; Jordan'larda da çoğu zaman logo gibi duruyor. Air Jordan 1'in High OG ve Low OG çiftlerinde dil etiketinde genelde “Nike Air” yazıyor, Mid ve standart Low'da ise Jumpman var. Ama yukarıda görüldüğü gibi Jumpman'lı Mid ve Low'un topuğunda da Air var.

Jordan 4'ün OG tarzı retrolarında “Nike Air” topuktaki parçada; Nike bu logoyu Jordan'ın sahada yerçekimine meydan okuyan hâline bir selam olarak anlatıyor. Tersi de geçerli: dil etiketinde Nike yazan standart Dunk'ta Air yok. Logo tek başına kanıt değil, belirleyici olan ürün açıklaması. OG, Retro gibi eklerin ne anlattığını sneaker sözlüğünde bulabilirsin.

Air Olan Sneaker Daha mı Rahat?

Tek başına değil. Air yastıklamanın yalnızca bir parçası; ayakkabının nasıl hissettirdiğini ünitenin boyutu, çevresindeki köpük, dış taban ve saya birlikte belirliyor. Nike bunu kendisi de söylüyor: yeni Air Liquid Max ünitesini anlatırken, dolu bir Air kesesinin yapıştırıcı, köpük ve kauçuk katmanlarıyla birleşince sert ve yere vurur gibi hissettirebildiğini yazıyor.

Jordan 1 iyi bir örnek. Topuğunda Air olmasına rağmen RunRepeat, Jordan 1 Low'u yastıklaması ince olduğu için bütün gün giymeye önermiyor; AllAboutAnthony da Air'siz Dunk'ın ayak altında Jordan 1'e yakın hissettirdiğini yazıyor. Jordan 4'te iki Air ünitesi var, ama 100wears onları oldukça basit bir PU köpüğün içindeki küçük üniteler olarak anlatıyor: gün boyu takılmak için yeterli, çok yürüyeceğin günler için ilk tercih değil.

Daha yumuşak bir sürüş arıyorsan Air'in varlığından çok ara tabanın kalınlığına ve köpüğüne bak. RunRepeat örneğin Zoom Air'i Cushlon köpükle birleştiren Zoom Vomero 5'i uzun süre yürürken rahat buluyor.

Air Ünitesi Patlar mı?

Kendiliğinden patlaması beklenmez, ama delinebilir ya da çatlayabilir; risk en çok dışarıya açık, görünür ünitelerde. Nike'ın kendi SNKRS sayfası bunun bir örneğini anlatıyor: 1987'deki ilk Air Max 1'lerin büyük penceresinde açıkta kalan ünite soğukta çatlamaya meyilliydi; mühendisler pencereyi hem boyca hem yükseklikçe küçültüp yeni bir üniteye geçti. Nike'a göre Air, sıcaklık ve nem gibi koşullara göre davranışı değişen elastomerik bir yapı.

Sneaker satıcısı Captain Creps'in bloguna göre görünür Air üniteleri dayanıklı ve genelde bir çizik ya da sivri bir cisim olmadan patlamıyor; sert basılan keskin bir taş bile açıkta kalan bir üniteyi delebiliyor. Jordan 1 ya da Air Force 1'deki gibi köpüğün içine gömülü üniteler ise dışarıya açık değil. İnternette evde onarım önerileri dolaşıyor ama güvenilir bir kaynağa dayanmıyor; aynı yazı da bunu çifte daha fazla zarar verebileceği için önermiyor.

Sık Sorulan Sorular

Nike React ve ZoomX de Air mı?

Hayır, ikisi de köpük. RunRepeat'e göre React TPE ile EVA karışımı, ZoomX ise Pebax'tan yapılan bir köpük; aynı rehber Nike Air'i köpük olmayan yastıklama sistemleri arasında ayrı tutuyor. ZoomX'in adındaki “Zoom”, onu bir Zoom Air ünitesi yapmıyor.

Air Force 1'de Air var mı?

Evet. Bugünkü Air Force 1 '07'nin ürün sayfasında da, ilk olarak basketbol için tasarlandığı notuyla Nike Air yastıklama geçiyor. Ünite tabanın içinde, dışarıdan görünmüyor.

Max Air ile Air Max aynı şey mi?

Hayır. Air Max, 1987'de Air Max 1'le başlayan bir model ailesinin adı; Max Air ise Nike'ın büyük hacimli Air ünitesine verdiği ad. Nike, Air Max ailesinden olmayan Jordan 4 gibi modellerde de Max Air yastıklamadan söz ediyor.

Big Drip TR'de Air'li Modeller

Topuğunda gizli Air-Sole olan Air Jordan 1 modellerine, görünür Air'li Air Jordan 4'lere ve topuğu Zoom Air'li SB Dunk Low'lara mağazadan göz atabilirsin. Big Drip TR'de teslimden sonra 14 gün içinde, giyilmemiş ve orijinal kutusuyla iade hakkın var.

Kaynaklar